اروتیک ساساک

ساساک‌ها مردم جزیره‌ی لومبوک هستند، جزیره‌ای که بلافاصله در شرق بالی و آن‌سوی تنگه‌ی باریک لومبوک قرار دارد؛ تنگه‌ای که اتفاقاً یکی از تیزترین مرزهای زیست‌جغرافیایی روی زمین است. لومبوک از نظر فرهنگی در سوی آسیایی خط والاس قرار دارد، اما از نظر جانورشناختی در سوی استرالاسیایی آن است، و ساساک‌ها با این دوگانگی زندگی می‌کنند: مزارع پلکانی برنج و خاک‌های آتشفشانی که پیوسته به جاوه به نظر می‌رسند، اما چشم‌اندازی خشک‌تر و بوته‌زارتر از سرسبزی مرطوب همسایه‌ی غربی مشهورشان. شمار آنان حدود سه و نیم میلیون نفر است و در خود لومبوک اکثریت قاطع را تشکیل می‌دهند، و در شهرها اقلیت‌های بالیایی، سومباوایی و چینی نیز لایه‌لایه در کنار آنان جای گرفته‌اند.

زبان آنان، ساساکی، از خانواده‌ی آسترونزیایی است و با بالیایی و سومباوایی پیوند نزدیکی دارد، اما درون خود به چند گویش متقابلاً قابل‌فهم تقسیم می‌شود که مردم محلی می‌توانند آن‌ها را در عرض یک یا دو جمله از روی گوش تشخیص دهند؛ این گویش‌ها نشانه‌ی تعلق به روستا هستند، نه به ملت. زبان ساساکی سنت خطی پیش از اسلامی خاص خود را دارد، aksara Sasak، که از خانواده‌ی خطوط جاوه‌ای کهن مشتق شده و هنوز برای متون آیینی و نسخه‌های برگ‌نخلی موسوم به takepan به کار می‌رود.

تقریباً همه‌ی ساساک‌ها مسلمانند، اما بافت دینی این جزیره غیرعادی است. جامعه‌ی اصلی اسلام سنی معمول را دنبال می‌کند و به همان تقویم و تکالیفی پایبند است که مسلمانان در سایر نقاط مجمع‌الجزایر دارند. در کنار آن، Wetu Telu که لفظاً به معنای «سه بار» است هنوز پابرجاست؛ شکلی التقاطی که بیشتر در اطراف روستای بایان در شمال متمرکز است و پیروان آن روزی سه بار به جای پنج بار نماز می‌خوانند و بخش عمده‌ی امور دینی رسمی را به طبقه‌ای از ریش‌سفیدان واگذار می‌کنند، و در عین حال آیین‌های پیش از اسلامی نیاکان و مراسم کشاورزی را دست‌نخورده نگه می‌دارند. Wetu Telu دهه‌ها زیر فشار جریان‌های اصلاح‌گرای سنی قرار داشته و اکنون کوچک شده است، اما همچنان پربحث‌ترین ویژگی زندگی دینی ساساک‌ها باقی مانده است.

تاریخ لومبوک از نفوذ ماجاپاهیت می‌گذرد، سپس دوره‌ای طولانی از حکومت بالیایی‌ها از پادشاهی کارانگاسم در قرن‌های هجدهم و نوزدهم، و پس از آن فتح هلندی‌ها در سال 1894، پس از آنکه اشراف ساساک هلندی‌ها را برای شکستن سلطه‌ی بالیایی‌ها به جزیره دعوت کردند؛ معامله‌ای که پس از آن ناچار بودند با پیامدهایش کنار بیایند. این توالی هنوز نحوه‌ی سخن گفتن ساساک‌ها درباره‌ی خودشان را شکل می‌دهد: به عنوان مردمی که تحت سلطه قرار گرفتند، مقاومت کردند و سرانجام با جزیره‌ای از این ماجرا بیرون آمدند که از آن خودشان است. از آداب متمایز آنان peresean است، نبردی آیینی با چوب و سپر رتانی که در جشنواره‌ها برگزار می‌شود، و nyongkolan، دسته‌ی عروسی علنی که در آن همراهان داماد، با نوای گاملان، عروس را پیاده از میان روستا به خانه می‌برند.