اروتیک لاخ‌های سونچ

از یک کوه‌نشین اهل بیسکیدهای لهستان بپرسید کسی که پایین در دره زندگی می‌کند کیست، پاسخ قدیمی این است: لاخی‌ها؛ یعنی مردم دشت، لهستانی‌های سرزمین‌های باز. این واژه نامی قدیمی در زبان‌های اسلاوی شرقی برای لهستانی است که روسین‌ها و همسایگان کوهستانی هم آن را به کار می‌بردند، و در اطراف نووی سونچ این نام ماندگار شد و به هویتی سخت تبدیل گشت. لاخ‌های سوندتسکی، یا لاخ‌های سونچ، مردمان کشاورز حوضه سونچ در جنوب لهستان کوچک هستند، جایی که رود پوپراد پایین‌تر از رشته‌های بیسکید به دونایتس می‌ریزد. پودِگرودزیه، روستای بزرگی در غرب نووی سونچ، معمولاً قلب این گروه به شمار می‌آید. نووی سونچ و استاری سونچ شهرهای بازاری آن هستند.

آنان لهستانی‌اند و هیچ‌کس در اینجا این را انکار نمی‌کند. آنچه آنان را متمایز می‌کند موقعیت است. لاخ‌ها میان کراکوویاک‌های دشت‌های شمالی و گورال‌های کوه‌های جنوبی قرار دارند و فرهنگشان همچون لولایی میان این دو عمل می‌کند. گفتارشان گویشی از لهستانی لهستان کوچک است همراه با پدیده مازورزنیه در منطقه، و با واژگان کوهستانی رنگ گرفته است. تا سال 1947 روستاهای لمکو درست در تپه‌های جنوب‌شرقی آغاز می‌شدند، پس سرزمین لاخ‌ها خط تماس زمین‌های کشاورزی کاتولیک لهستانی با سکونتگاه‌های روسین یونانی‌کاتولیک نیز بود. تبعید لمکوها پس از جنگ آن مرز را از میان برد.

خاک حوضه از هر چیزی در کوه‌های بیسکید بهتر است و آسایش نسبی کشاورزان پودِگرودزیه در پوشش آنان نمایان بود. لباس جشن لاخ‌ها از پرگلدوزی‌ترین لباس‌های لهستان است: مردان شلوار و کت‌هایی از پارچه سرمه‌ای که با دوخت‌های قرمز و چندرنگ پوشیده شده، دکمه‌های برنجی، کمربندهای چرمی پهن، و یک پالتوی پشمی بلند و روشن به نام گورمانا به تن دارند؛ زنان جلیقه‌های مخملی منجوق‌دوزی‌شده، دامن‌های گل‌دار، پیش‌بندهای سفید گلدوزی‌شده و رشته‌هایی از مرجان قرمز می‌پوشند. امروز هیچ‌کس آن را به مزرعه نمی‌پوشد. این لباس در مراسم عید جسد مسیح، جشن‌های برداشت محصول و گروه‌های منطقه‌ای که از دوران میان دو جنگ آوازها و رقص‌ها را زنده نگه داشته‌اند بیرون آورده می‌شود.

دین کاتولیک رومی با رنگ محلی است. استاری سونچ هنوز بر صومعه راهبه‌های کلارای فقیر متمرکز است که کینگا، دوشسی که به عنوان قدیس حامی منطقه مورد تکریم است، در قرن سیزدهم بنیان نهاد، و یوحنا پولس دوم در سال 1999 او را در همان‌جا در برابر جمعیتی عظیم قدیس اعلام کرد. تاریخ گسترده‌تر بیشتر از بیرون آمد: حکومت اتریش از دهه 1770، فقر گالیسیا، و مهاجرت گسترده به آن سوی دریاها حدود سال 1900. امروز بیشتر لاخ‌ها روزانه به محل کارشان رفت‌وآمد می‌کنند، از باغ‌های میوه نگهداری می‌کنند، کسب‌وکارهای کوچک می‌گردانند و مانند هر کس دیگری در لهستان لباس می‌پوشند. این هویت در گروه‌های سازهای بادی برنجی، در موزه روباز نووی سونچ، و در مسابقه دروزباتسکا در پودِگرودزیه زنده است، جایی که نوازندگان روستا و سخنوران عروسی رقابت می‌کنند تا نشان دهند سخنرانی‌های قافیه‌دار قدیمی ساقدوش داماد هنوز اثر دارد.