اروتیک قاجارها

قاجارها قبیله‌ای ترک‌زبان بودند که از دوران صفوی تا آغاز سده بیستم در شمال ایران و جنوب قفقاز زندگی می‌کردند. رؤسای آنان تا سال 1925 به‌عنوان سلسله‌ای شاهی بر ایران فرمان راندند و امروز نسلشان به‌جای قبیله، در خانواده‌هایی در ایران، آذربایجان و میان مهاجران زندگی می‌کند. نخستین بار در اسناد به‌عنوان یکی از قزلباش‌ها ظاهر می‌شوند، یعنی سواره‌نظام ترک کلاه‌سرخ که در آغاز سده شانزدهم صفویان را به قدرت رساند و مذهب شیعه دوازده‌امامی را پذیرفت. آنچه آنان را به یک ملت بدل کرد نسب و وفاداری به رؤسایشان بود، نه سرزمین. در زمان شاه عباس اول، آنان میان پادگان‌های مرزی پراکنده شده بودند: یکی پیرامون گنجه و قره‌باغ، دیگری در مرو و سومی در استرآباد در کرانه دریای خزر و در لبه دشت‌های ترکمن. شاخه گنجه تا زمانی که نیروهای روسی در سال 1804 به شهر یورش بردند، خانات مستقل خود را اداره می‌کرد. قاجارهای استرآباد از همه مهم‌تر بودند و نسل‌ها میان شاخه بالایی، قوانلو، و شاخه پایینی، داولو، دشمنی داشتند.

مردی که قبیله‌ای ستیزه‌جو در مرز را به یک سلسله بدل کرد، آقامحمدخان، رئیس قوانلو بود. او در کودکی به فرمان برادرزاده نادرشاه اخته شد و سال‌ها به‌عنوان گروگان در دربار زندیه در شیراز نگه داشته شد. در سال 1779 گریخت، سراسر کشور را با جنگ پیمود، در سال 1786 شهر کوچک تهران را پایتخت خود کرد، در سال 1796 تاجگذاری کرد و یک سال بعد به دست خدمتکاران خودش کشته شد. برادرزاده‌اش فتحعلی‌شاه بیش از صد فرزند داشت و در چند نسل، خاندان سلطنتی به طبقه‌ای کامل از شاهزادگان تبدیل شد. سده قاجاری با از دست رفتن ولایات قفقاز به روسیه در جنگ‌هایی که در سال‌های 1813 و 1828 به پایان رسید، با رشته‌ای از امتیازات خارجی، با جنبش تنباکو در سال 1891 و با انقلابی که در سال 1906 قانون اساسی و مجلس را بر تاج تحمیل کرد، همراه بود. مجلس در سال 1925 سلسله را از قدرت برکنار کرد و راه را برای رضاخان و پهلوی‌ها هموار ساخت.

قاجارها در میان خود به گویشی ترکی نزدیک به آذربایجانی سخن می‌گفتند، در حالی که دولت به فارسی اداره می‌شد، و فتحعلی‌شاه شعر فارسی را با تخلص خاقان می‌سرود. تشیع دینی سیاست عمومی بود: ناصرالدین‌شاه تکیه دولت را در تهران به‌عنوان تالار سلطنتی برای تعزیه، یعنی نمایش‌های سوگ محرم، ساخت. او همچنین عکاسی پرشور بود. میان آلبوم‌های عکس او و پرتره‌های نقاشی‌شده دربار، قاجارها تصاویری بر جای گذاشتند که بیشتر مردم امروز وقتی ایران سده نوزدهم را در ذهن مجسم می‌کنند به یاد می‌آورند. کاخ گلستان در تهران، مقر سلطنتی آنان، اکنون در فهرست میراث جهانی UNESCO ثبت شده است.