اروتیک پویوماها

از یکی از ریش‌سفیدان پویوما بپرسید مردمش از کجا آمده‌اند، و پاسخ بستگی دارد به اینکه در کدام روستا ایستاده باشید. جامعه‌های جنوبی اطراف ژیبن آغاز خود را به سنگی نسبت می‌دهند که در پاناپانایان، در ساحل جنوب شهر، شکافته شد. گروه نانوانگ، که اکنون به لبهٔ شهر تایتونگ پیوسته است، آغاز خود را به بامبو نسبت می‌دهد. این دو روایت اختلافی نیست که کسی بخواهد آن را حل کند. آن‌ها روشن‌ترین بیان چگونگی شکل‌گیری پویوما هستند: کنفدراسیونی از روستاها که از نظر تاریخی حدود هشت روستا بوده‌اند، هر کدام با خانهٔ آیینی خود و ادعای ویژه‌اش دربارهٔ گذشته، و با زبان و دشتی مشترک. آن دشت، درهٔ بینان در شهرستان تایتونگ است، جایی که رشته‌کوه مرکزی در ساحل جنوب‌شرقی تایوان به سوی اقیانوس آرام فرود می‌آید، و برخی از بهترین زمین‌های کشاورزی آن سوی جزیره را در خود دارد. در اختیار داشتن این دشت آنان را نیرومند ساخت. در سدهٔ هجدهم، پس از آنکه جنگجویان پویوما به نیروهای چینگ کمک کردند تا شورشیانی را که از فراز کوه‌ها به شرق گریخته بودند تعقیب و دستگیر کنند، رهبرانشان با مقام و شناسایی پاداش گرفتند، و تقریباً یک سده، رئیس نانوانگ در سوابق چینی به عنوان «پادشاه پویوما» ظاهر می‌شود که از روستاهای امیس و پایوان در سراسر ساحل خراج می‌گرفت.

زبانشان در طبقه‌بندی‌های رایج یکی از شاخه‌های اصلی اوسترونزی به شمار می‌رود، نه شاخه‌ای فرعی از زبانی دیگر، و به همین دلیل زبان‌شناسانی که به گسترش اوسترونزی از تایوان می‌پردازند، پیوسته به آن بازمی‌گردند. گویشوران روان آن بیشترشان اکنون سالخورده‌اند و برنامه‌های آموزش زبان در روستاها در برابر این روند ایستاده‌اند. زندگی عمومی از طریق پالاکوان، خانهٔ مردان، جریان داشت و در برخی جاها هنوز جریان دارد؛ پسران در اوایل نوجوانی وارد نظام رده‌های سنی می‌شدند و طی سال‌ها خدمت و شکار پله‌پله بالا می‌رفتند تا سرانجام بزرگسال به شمار آیند. بخش خانگی در جهت دیگری پیش می‌رفت: ازدواج به سنت، مسکن‌گزینی در خانوادهٔ زن بود، خانه و زمین از راه زنان منتقل می‌شد، و تمارماو، متخصصان آیینی که با فوفل فال می‌گیرند و بیماری‌های معنوی را درمان می‌کنند، معمولاً زن بوده‌اند. سال در مانگایاو در اواخر دسامبر ورق می‌خورد، فصل شکار و آیین تشرف که با نهادن تاج گل بر سر مردان بازگشته توسط ریش‌سفیدان به پایان می‌رسد. گل‌هایی که مردان، زنان، کودکان و میهمانان به یکسان بر سر می‌گذارند، به شناخته‌شده‌ترین تصویر پویوما بدل شده‌اند. امروز حدود چهارده هزار نفر ثبت شده‌اند که بیشترشان پرسبیتری یا کاتولیک‌اند و با این حال زیارتگاه‌های نیاکان را نگه می‌دارند، و در تایتونگ یا در شهرهای ساحل غربی کار می‌کنند. خواننده، چانگ هوی-می، یا A-Mei، اهل یکی از روستاهای پویوماست، و این در تایوان تقریباً بیشترین حدی است که یک هویت بومی می‌تواند به چشم بیاید.