اروتیک پتون

پتون‌ها مردمی ایروکوایی و کشاورز بودند که در ارتفاعات جنوب خلیج جورجیان زندگی می‌کردند، در منطقه‌ای که امروز انتاریو نام دارد. آنان در زمستان 1649 به‌عنوان ملتی مستقل پایان یافتند، زمانی که دسته‌های جنگی ایروکوا شهر اصلی‌شان را سوزاندند و بازماندگان به سمت غرب گریختند. اما خود مردم ناپدید نشدند. در دهه‌های بعد با پناهندگان وندات (هورون) درآمیختند و به وایندوت تبدیل شدند که امروز ملت‌هایشان در اوکلاهاما، کانزاس، میشیگان و انتاریو ساکن‌اند. نامی که بیشتر خوانندگان با آن آشنا هستند نام خودِ ایشان نیست: بازرگانان فرانسوی ایشان را پتون نامیدند و واژه‌ای برزیلی به معنای توتون را وام گرفتند، زیرا توتون بسیار بیشتر از نیاز خود کشت می‌کردند و مازاد آن را به سوی شمال به مردمانی می‌فروختند که فصل رشدشان برای کشت محصول خودشان بسیار کوتاه بود. آنان خود را تیونونتاتی می‌نامیدند، واژه‌ای که به تپه‌هایی اشاره دارد که میان آن‌ها زندگی می‌کردند.

آن تپه‌ها بخشی از پرتگاه نیاگارا هستند، جایی که بر فراز خلیج نوتاواسقا و نزدیک کالینگوود کنونی سر برمی‌افرازد. پتون‌ها روستاهایی با حصار چوبی و خانه‌های دراز پوشیده از پوست درخت بر ارتفاعات برپا می‌کردند، پیرامون آن‌ها مزارع ذرت، لوبیا و کدو پاک می‌کردند و هر نسل تقریباً کل روستا را جابه‌جا می‌کردند، هنگامی که خاک و هیزم تمام می‌شد. آنان در دو تقسیم سازمان یافته بودند: گرگ‌ها و گوزن‌ها. زبانشان آن‌قدر به زبان وندات نزدیک بود که دو قوم یکدیگر را می‌فهمیدند، اما از نظر سیاسی جدا بودند و همیشه روابط خوبی نداشتند: اتحادیه وندات میان ایشان و فرانسویان قرار داشت و این وضع را حفظ می‌کرد، به‌طوری که توتون و پوست‌های پتون از طریق دستان وندات به کبک می‌رسید.

یسوعیان در سال‌های 1639 و 1640 وارد شدند و یک دهه در روستاها کار کردند با نتایج اندک، در سال‌هایی که آبله و دیگر بیماری‌های همه‌گیر وارداتی جمعیت را به شدت کاهش می‌دادند. در هفتم دسامبر 1649، در حالی که بیشتر مردان جنگجو دور بودند، نیرویی از هودنوسونی شهر اتاریتا را ویران کرد و کشیش شارل گارنیه را در آنجا کشت. بقیه پتون‌ها ظرف همان سال سرزمین خود را ترک کردند، زمستانی سخت را کنار پناهندگان هورون در جزیره‌ای در خلیج جورجیان گذراندند، سپس به‌تدریج به سمت غرب رفتند: ماکیناک، گرین بی، انتهای دوردست دریاچه سوپریور، دوباره به سمت شرق تا دیترویت و سرانجام به سرزمین ساندوسکی در اوهایو. سیاست جابه‌جایی اجباری آمریکا در قرن نوزدهم این ملت یکپارچه را به کانزاس و سپس به قلمرو سرخپوستان راند. این ملت در یک زمستان پایان یافت؛ نسل آن‌ها پایان نیافت.