اروتیک نیسکوالی

نیسکوالی‌ها نام خود را از واژه‌ای می‌گیرند که خودشان برای خود به کار می‌برند، یعنی اسکوالی-ابش، و قبیله آن را به «مردم سرزمین علف‌زار» و «مردم رودخانه» ترجمه می‌کند. هر دو بخش این نام درست است. رودخانه‌ی آنان از یخچالی در دامنه‌ی کوه رینیر آغاز می‌شود و از میان جنگل و دشت‌های باز به سوی دلتای پهناوری در انتهای جنوبی پیوجت ساوند جاری است، میان شهرهای امروزی اولمپیا و دوپونت. روستاها در تمام طول آن قرار داشتند و ماهی‌های سالمونی که به سوی آن بالا می‌آمدند، تقویم را تعیین می‌کردند. دشت‌ها با آتش‌سوزی عمدی باز نگه داشته می‌شدند که به رشد گیاه کاماس کمک می‌کرد، و در سده‌ی نوزدهم خانواده‌های نیسکوالی اسب‌هایشان را در این دشت‌ها می‌چراندند، عادتی که با خویشاوندانشان در آن سوی کوه‌های کسکید، یعنی یاکاما و کلیکیتات، مشترک بود. زبانشان گویش جنوبی زبان لوشوتسید است، زبانی از خانواده‌ی سالیش ساحلی که با پویالوپ، اسکواکسین آیلند و دیگر مردمان پیوجت ساوند مشترک است. شیهالیس در جنوب‌غربی به شاخه‌ای جدا از خانواده‌ی سالیشی سخن می‌گویند و پس از کوه‌ها، زبان‌های ساهاپتین حاکم می‌شوند. امروز لوشوتسید بیشتر به کمک معلمان و زبان‌آموزان باقی مانده است. زندگی مذهبی لایه‌لایه است: کلیساهای مسیحی، کلیسای لرزان هندی که در دهه‌ی 1880 به دست یک همسایه‌ی اهل اسکواکسین آیلند بنیان نهاده شد، و رسوم کهن‌تری که ماهی سالمون بازگشته و ارواح نگهبانی را که جوان زمانی تنها برای جستنشان بیرون می‌رفت گرامی می‌دارند.

تماس اروپاییان زود و از نزدیک آغاز شد: شرکت خلیج هادسون در سال 1833 فورت نیسکوالی را در ساحل آنان ساخت. در سال 1854 فرماندار آیزاک استیونز قبیله‌های جنوب ساوند را در میدیسین کریک، بر دلتای نیسکوالی، گرد هم آورد و به نیسکوالی‌ها سرزمینی جنگلی بر تپه‌ای دور از رودخانه واگذار کرد. لشی، رهبر نیسکوالی، آن را نپذیرفت. او در جنگی که پس از آن درگرفت جنگید و در سال 1858 به دار آویخته شد. در سال 2004 یک دادگاه تاریخی ویژه نتیجه گرفت که او هرگز نباید به خاطر کشته‌ای در زمان جنگ به اتهام قتل محاکمه می‌شد. این جنگ سرزمین بزرگ‌تری بر خود رودخانه به دست آورد، اما در سال 1917 حدود دو سوم آن برای پادگان جدید ارتش، کمپ لوئیس، مصادره شد و خانواده‌ها به زور از زمین‌هایشان رانده شدند. نبرد بعدی بر سر ماهی بود. در دهه‌های 1960 و 1970 ماهی‌گیران نیسکوالی، که بیلی فرانک جونیور مشهورترین آنان بود، بارها در فرانکس لندینگ دستگیر شدند، چون مانند آنچه معاهده وعده داده بود ماهی می‌گرفتند. تصمیم بولدت در سال 1974 حق قبیله‌های طرف معاهده را به تا نیمی از ماهی‌های قابل برداشت تأیید کرد و آنان را با ایالت در مدیریت ماهی‌گیری شریک ساخت. امروز قبیله ماهی‌پرورشگاه‌های خود را اداره می‌کند، به برداشتن سدهای دلتا کمک کرد تا جزر و مد دوباره به باتلاق بازگردد، و در سال 2016 میزبان سفر قایق‌های بومی بود.