اروتیک میانگادها

میانگادها قومی کوچک از مغول‌ها در غرب مغولستان هستند که نامشان توصیف یک شغل است. این نام از میانگان می‌آید، واژه‌ای به معنای هزار، که واحد نظامی پایه‌ی امپراتوری مغول بود، و رایج‌ترین دیدگاه این است که آنان از یکی از همین واحدهای متشکل از خانوارها آغاز کردند که به مرز غربی فرستاده شد و آن‌قدر در آنجا ماند تا به قومی تبدیل شد. امروز چند هزار نفر از آنان در استان خوفد زندگی می‌کنند، به‌ویژه در ناحیه‌ای که نامشان را دارد، در پایین‌دست رود خوفد، آنجا که به دریاچه‌ی خار-اوس نزدیک می‌شود. این سرزمین، سرزمین دامداری است: گوسفند و بز در استپ، گاو در زمین‌های پست کنار رود، و اسب و شتر باختری برای جابه‌جایی میان اردوگاه‌های فصلی. بیشتر خانوارهای میانگاد، حتی زمانی که بخشی از خانواده در شهر خوفد ساکن شده باشد، همچنان دام نگه می‌دارند.

جایگاه آنان در جهان مغول موضوع بحثی زنده است و خود میانگادها در این باره دو نظرند. همسایگان آنان در خوفد بیشتر اویرات‌ها هستند، یعنی مغول‌های غربی که در سده‌ی هفدهم خانات زونگار را بنیان نهادند، و میانگادها معمولاً همراه با دربت‌ها، تورگودها و زاخچین‌ها در شمار اویرات‌ها ثبت می‌شوند. اما سنت‌های خودشان نسبی خالخایی هم ادعا می‌کنند، تباری شرقی که جنگ و جابه‌جایی آن را به مدار اویرات‌ها کشاند، و زبانشان هر دو روایت را هم‌زمان تأیید می‌کند. مغولیِ میانگادی عموماً گویشی اویراتی شمرده می‌شود، با این حال آن‌قدر ویژگی خالخایی نگه داشته که زبان‌شناسان هنوز درباره‌ی جایگاه آن اختلاف دارند. فتح زونگارها به دست چینگ در دهه‌ی 1750 گروه‌های غربی باقی‌مانده را در قالب پرچم‌هایی زیر نظر فرماندار مانچو در خوفد سازماندهی کرد، و به میانگادها پرچمی از آنِ خودشان داده شد که سرزمین و هویت جدایشان را برای یک سده و نیم پس از آن تثبیت کرد.

دین آنان بودیسم تبتی مکتب گلوگ است که بر روی عادت‌های کهن‌تری نشسته که هرگز از میان نرفته‌اند: توده‌های سنگی روی گردنه‌ها هنوز نذورات و شال‌های آبی خود را دریافت می‌کنند، آتش درون گِر همچنان محترم شمرده می‌شود، و سال نوی قمری و بازی‌های تابستانی نادام ستون‌های تقویم سالانه‌اند. دولت سوسیالیستی در دهه‌ی 1930 صومعه‌ها را بست و انجام آشکار آیین‌های دینی تنها پس از سال 1990 بازگشت. آنچه منطقه کامل‌تر حفظ کرده، فرهنگ اجرایی آن است، به‌ویژه بییلگی، رقصی نشسته که اجراکننده در آن با شانه‌ها، بازوان و سینه‌اش اسب‌سواری، دوشیدن و کارهای روزمره را تقلید می‌کند، معمولاً با همراهی ایکل، کمانچه‌ی دوسیمه. این هنری اویراتی است که در سراسر خوفد و اووس مشترک است و میانگادها از حاملان آن به شمار می‌آیند.