اروتیک ماکا

ماکاه‌ها مردم شکارچی نهنگ در گوشهٔ دورافتادهٔ شمال‌غربی ایالات متحدهٔ قاره‌ای هستند و تنها قبیله‌ای‌اند که پیمان آن با دولت فدرال صراحتاً حق شکار نهنگ را تضمین کرده است. سرزمین آنان نیا بی و دماغه‌های اطراف کیپ فلتری در شبه‌جزیرهٔ المپیک ایالت واشینگتن است، جایی که تنگهٔ خوان دِ فوکا به اقیانوس آرام باز می‌پیوندد. قلمرو این قبیله کوچک است، زیر باران، و محاصره‌شده در جنگل‌های بارانی معتدل، و برای بیشتر تاریخ ماکاه‌ها، جهت عملی نه به سوی خشکی بلکه به سوی دریا بود. خدمه با قایق‌های چوب سدر به دنبال نهنگ‌های خاکستری و کوهانه‌دار، فُک‌های خزدار و هالیبوت می‌رفتند، و رتبهٔ روستا، ثروت و بخش عمدهٔ زندگی دینی حول این کار سازمان یافته بود. خانوادهٔ شکارچی ماه‌ها پیش از نخستین شکار با غسل آیینی، روزه و نماز آماده می‌شد.

زبان و آداب ماکاه‌ها به شمال، آن سوی تنگه، نگاه می‌کند نه به جنوب و به همسایگان سالیش‌شان. ماکاه زبانی از خانوادهٔ واکاشان جنوبی است و از نزدیک با نوو-چا-نالث و دیتیداخت در جزیرهٔ ونکوور خویشاوند است، و تنها عضو این خانواده است که در سوی آمریکایی مرز به آن سخن گفته می‌شود. نام ماکاه را همسایگان کلالامی‌شان بر آنان نهادند و معمولاً «بخشندهٔ غذا» معنا می‌شود. نام خود مردم، qʷidiččaʔa·tx̌، به معنای «کسانی که با صخره‌ها و مرغان دریایی زندگی می‌کنند» است. آخرین گویشوری که در این زبان بزرگ شده بود در سال 2002 درگذشت و قبیله اکنون آن را در مدرسهٔ خود و برنامه‌های اجتماعی‌اش آموزش می‌دهد. پنج روستای تاریخی زمانی این دماغه را میان خود تقسیم می‌کردند. یکی از آنها، اوزت، حدود سه قرن پیش زیر رانش گل فرو رفت و کاوش آن میان سال‌های 1970 و 1981 بیش از چند ده هزار شیء چوبی و الیافی را بازیافت که در شرایط عادی می‌پوسیدند، و به این ترتیب سابقهٔ گذشتهٔ خود را به شکلی غیرعادی کامل در اختیار ماکاه‌ها گذاشت. آن اشیا در همان جا ماندند، در موزه‌ای که قبیله در نیا بی برای نگهداری‌شان ساخت.

معاهدهٔ نیا بی در سال 1855 بیشتر زمین‌های ماکاه‌ها را واگذار کرد، اما حق شکار نهنگ، فک و ماهی در محل‌های سنتی‌شان را برای آنان محفوظ داشت. شکار تجاری نهنگ ذخایر را از میان برد و ماکاه‌ها در دهه‌های 1920 شکار را متوقف کردند. آنان در سال 1999، پس از آنکه این گونه از فهرست گونه‌های در خطر خارج شد، یک نهنگ خاکستری شکار کردند و سپس ربع قرن در دادگاه‌ها و صدور مجوز فدرال گذراندند، تا آنکه معافیتی در سال 2024 اجازهٔ ازسرگیری شکار محدود را داد. امروز بسیاری از ماکاه‌ها مسیحی‌اند و در نیا بی کلیساهای پرزبیتری و کلیساهای «شیکر» بومیان در کنار خانواده‌هایی ایستاده‌اند که هنوز سرودهای شکار و حقوق آیینی را که از نسلی به نسل دیگر رسیده نگه می‌دارند. هر ساله در ماه اوت جامعه «روزهای ماکاه» را برگزار می‌کند، با مسابقات قایق‌رانی، بازی‌های استخوانی و رقص با پوشش آیینی چوب سدر. این هویت بازسازی نیست. در همان دماغه مانده است.