اروتیک لاوا

لاوا در شمال تایلند جایگاه غیرمعمولی دارد: آنان را به‌طور گسترده به‌عنوان مردمی می‌شناسند که نخستین بار در آن‌جا زندگی می‌کردند. پیش از آن‌که فرمانروایان تای پادشاهی لان‌نا را بسازند، جامعه‌های لاوا در تپه‌ها و دره‌های اطراف آن‌چه امروز چیانگ‌مای نامیده می‌شود زندگی می‌کردند و تاریخ‌نامه‌ها و آیین‌های خود این منطقه هنوز این ادعا را می‌پذیرند. امروزه بیشتر لاوا در روستاهای کوهستانی استان‌های چیانگ‌مای و مه‌هانگ‌سون زندگی می‌کنند. آنان برنج می‌کارند، دام پرورش می‌دهند و به‌آسانی میان زبان خود و تایی شمالی جابه‌جا می‌شوند.

زبان لاوا به شاخه‌ی پالاونگی از خانواده‌ی آسترواسیایی تعلق دارد. بنابراین با زبان‌های وا و بلانگ در میانمار و چین خویشاوند است، نه با زبان‌های تای که در همسایگی آن رایج‌اند. دو گونه‌ی اصلی وجود دارد: لاوای غربی در ناحیه‌های مه ساریانگ و مه لانوی در استان مه‌هانگ‌سون، و لاوای شرقی در فلات بو لوانگ در چیانگ‌مای. این نام مایه‌ی سردرگمی است، زیرا گروه‌های کوهستانی بی‌ارتباطی در تایلند و لائوس نیز لوآ نامیده شده‌اند.

ادعای نخستین بودن لاوا در داستان‌ها زنده مانده است. مشهورترین آن‌ها درباره‌ی کون لوانگ ویلانگکا، سرکرده‌ی لاوایی است که می‌خواست با ملکه چاماده‌وی از شهر مونی هاریپونچای ازدواج کند. او به وی گفت که نیزه‌ای را از کوه بالای چیانگ‌مای به شهرش پرتاب کند. سپس ملکه کلاهی را که از پارچه‌ی دامن خودش دوخته بود برایش فرستاد که نیروی او را گرفت و نیزه کوتاه افتاد. ارواح نگهبان پو سائه و یا سائه، که به‌عنوان نیاکان لاوا به یاد آورده می‌شوند، هنوز هر سال در تپه‌های بیرون شهر قربانی گاومیش دریافت می‌کنند. آیین دربار لان‌نا همین نکته را تکرار می‌کرد: هنگامی که فرمانروای تازه‌ای وارد چیانگ‌مای می‌شد، لاوایی‌ها با کشیدن سگی پیشاپیش او می‌رفتند، اشاره‌ای به صاحبان نخستین زمین.

زندگی دینی نیز لایه‌لایه است. بیشتر لاوا بودایی‌اند و برخی جامعه‌ها مسیحی‌اند، اما وظایف نسبت به ارواح نیاکان و ارواح روستا همچنان زندگی خانوادگی را شکل می‌دهد، با قربانی‌هایی از مرغ و خوک و در مناسبت‌های بزرگ از گاومیش. روستاها به‌طور سنتی به رهبران آیینی موروثی به نام سامانگ رجوع می‌کردند که از خاندان‌های معینی بودند. پژوهش میدانی در روستاهای لاوا در دهه‌ی 1960 چرخش دقیق و مدیریت‌شده‌ی مزارع تپه‌ای را در کنار تراس‌های آبیاری‌شده ثبت کرد، که دور از تصویر کشاورزی بی‌پروای با سوزاندن و بریدن است. پوشش زنان آشکارترین نشانه‌ی بیرونی است: دامنی لوله‌ای و بافته‌شده‌ی دستی با نوارهای افقی، بلوزی ساده و رشته‌های سنگین از مهره‌های شیشه‌ای، که هنوز زنان مسن و در جشنواره‌ها می‌پوشند.