اروتیک اینگیلوها

اینگیلوی‌ها گرجی‌هایی هستند که در سوی آذربایجانی مرزی زندگی می‌کنند که خودشان آن را ترسیم نکرده‌اند، و نام آنان ثبتی است از آنچه بر ایشان رفته است. آنان در گوشه شمال‌غربی آذربایجان، در ناحیه‌های Zaqatala، Balakan و Qakh زندگی می‌کنند، جایی که رودخانه Alazani از قفقاز بزرگ سرازیر می‌شود و شیب‌ها به تاکستان، گردو و فندق ختم می‌شوند. گرجی‌ها این سرزمین را Saingilo می‌نامند، یعنی جای اینگیلوی‌ها. ریشه این نام قومی معمولاً به عبارتی ترکی برای تازه‌مسلمانان بازگردانده می‌شود که از بیرون بر روستاییان گرجی‌ای نهاده شد که در دوران حکومت صفویان اسلام آوردند و هرگز از این برچسب رها نشدند. زبانشان گرجی است، یا دقیق‌تر، گویشی از آن و نه زبانی مستقل: زبانی از خانواده کارتولی که هیچ پیوندی با آذری‌ای که در اطرافشان رایج است ندارد و نیز با آواری و تساخوری که در روستاهای کوهستانی بالاتر گفته می‌شود بی‌ارتباط است. گویش اینگیلوی محافظه‌کار است و دستور زبانی را نگه داشته که گرجی معیار آن را رها کرده، و سرشار از وام‌واژه‌های آذری و آواری است. تقریباً همه دوزبانه‌اند و در بیشتر خانواده‌ها آذری زبان مدرسه، کار و اوراق رسمی است.

دین، جامعه را آن‌گونه که بیرونی‌ها انتظار دارند به‌روشنی دسته‌بندی نمی‌کند. اکثریت مسلمان سنی‌اند، در حالی که اقلیت مسیحی اطراف قخ یا بر کلیسای ارتدوکس باقی ماند یا در قرن نوزدهم به آن بازگشت، زمانی که مبلغان امپراتوری روسیه در دره به‌شدت فعال بودند و کلیسای گرجی پشت سر آنان آمد. این تقسیم روی کاغذ تیز و در عمل نرم است: کلیسای ویران‌شده کورموخی بالای قخ که به سنت جورج اختصاص دارد، هر پاییز مسلمانان و مسیحیان اینگیلوی را برای کورموخوبا به بالای تپه می‌کشاند، با شمع، نذر و قربانی‌های حیوانی که به دست کسانی انجام می‌شود که خود را اهل کلیسا نمی‌دانند. پشت همه اینها هرتی قرار دارد، امارتی از سده‌های میانه آغازین که این بخش از رود آلازانی را در اختیار داشت پیش از آنکه در پادشاهی گرجستان ادغام شود، و بنای مسیحی آن هنوز در تکه‌هایی در لکیت و جاهای دیگر ناحیه پابرجاست. ترتیب امروزی به سال ۱۹۲۱ بازمی‌گردد، زمانی که ترسیم مرزهای شوروی ساینگیلو را در درون آذربایجان نگه داشت. از آن زمان آموزش به زبان گرجی کاهش یافته و مهاجرت پیوسته به سوی غرب، به کاختی، روستاها را نیز خالی کرده است. آمارهای جمعیت محل مناقشه و دارای بار سیاسی‌اند. آنچه شکی در آن نیست این است که گویش هنوز در خانه‌ها گفته می‌شود، جشن‌های پاییزی هنوز برگزار می‌شوند، و مردم اینجا خود را نخست اینگیلوی می‌دانند، هرچه دولت‌های همسایه ترجیح دهند آنان را با نامی دیگر بخوانند.