اروتیک گادانگ

گادانگ‌ها مردمی از بالادست درهٔ کاگایان در شمال لوزون‌اند، جایی که سرزمین رودخانه‌ای نوئوا ویسکایا و ایزابلا تا دامنه‌های کوردیلرا بالا می‌رود. زیستن میان دره و کوهستان تقریباً همه‌چیز آنان را شکل داده است. آنان آن‌قدر به دشت‌های پست نزدیک بودند که زود به کاتولیسم اسپانیایی و اقتصاد استعماری کشیده شدند، و آن‌قدر به کوهستان نزدیک بودند که برخی جامعه‌ها شیوه‌های کهن‌تر را تا سال‌ها پس از آغاز قرن بیستم نگه داشتند. امروز این نام هر دو گروه را دربرمی‌گیرد: گادانگ‌های عمدتاً کاتولیک در شهرهای دره مانند بایومبونگ، و گا'دانگ‌های کوهستانی پاراسلیس در استان کوهستان و بخش‌های هم‌جوار آن در کالینگا و ایزابلا، که به زبانی خویشاوند اما جداگانه سخن می‌گویند.

زبان گادانگ به شاخهٔ ایباناگی از زبان‌های شمال لوزون تعلق دارد. این امر آن را در خانواده‌ای کوچک در کنار ایباناگ، ایتاویس و یوگاد قرار می‌دهد، که دیگر زبان‌های کهن این دره‌اند. هیچ‌یک از آن‌ها دیگر زبان اصلی تجارت در آنجا نیست. شمار زیادی از مهاجران ایلوکانو در طول قرن‌های نوزدهم و بیستم به درهٔ کاگایان کوچیدند، و ایلوکانو زبان بازارها، مدرسه‌ها و ازدواج‌های مختلط شد. بیشتر گادانگ‌ها به‌راحتی به آن سخن می‌گویند، همراه با فیلیپینی و انگلیسی، و در بسیاری از خانواده‌ها زبان نیاکان اکنون بیشتر از خویشاوندان سالمندتر شنیده می‌شود.

مبلغان اسپانیایی در قرن‌های هفدهم و هجدهم به بالادست دره پیش رفتند و با مقاومت روبه‌رو شدند. باری سنگین‌تر با انحصار استعماری تنباکو از راه رسید. از اواخر قرن هجدهم تا دههٔ 1880، این انحصار درهٔ کاگایان را به منطقه‌ای بدل کرد که کشت تنباکو در آن اجباری بود و زندگی کشاورزی ناگزیر از سهمیه‌های دولتی پیروی می‌کرد. کاتولیسم در شهرهای دشت ریشه دوانید و دین روزمرهٔ مردم آنجاست که با جشن‌های کلیسای محلی و روزهای قدیسان نمود می‌یابد. در تپه‌ها باورهای کهن‌تر دیرتر دوام آوردند: ارواح نیاکان و ارواح طبیعت، و واسطه‌هایی که علت بیماری و بدبیاری را درمی‌یافتند و آیین‌هایی همراه با پیشکش‌ها به جا می‌آوردند.

در بیرون از دره، گادانگ‌ها بیش از هر چیز به سبب کار با مهره شناخته می‌شوند. جامه‌ها و سربندهای سنتی به‌طور انبوه با مهره‌های ریز شیشه‌ای دوخته می‌شوند، اغلب سفید بر پارچهٔ تیره، در نقش‌های هندسی فشرده. این تکه‌ها زمانی پوشاک روزمره بودند. اکنون در عروسی‌ها، جشنواره‌های شهری و اجراهای فرهنگی پوشیده می‌شوند، به دست کسانی که در دیگر مواقع مانند هر کس دیگری در شهرستان‌های لوزون لباس می‌پوشند. کشاورزی همچنان در کانون بخش بزرگی از زندگی گادانگ‌هاست، با برنج آبی در کف دره‌ها و کشتزارهای کوچ‌رو در دامنه‌ها.