اروتیک ایری‌ها

ایری‌ها مردمی ایروکوایی از دریاچه‌های بزرگ پایینی بودند که در جنوب و شرق دریاچه‌ای که امروز نامشان را بر خود دارد زندگی می‌کردند، در منطقه‌ای که امروز شمال غربی پنسیلوانیا، شمال شرقی اوهایو و لبه غربی ایالت نیویورک را دربر می‌گیرد. آنها بین سال‌های ۱۶۵۴ و ۱۶۵۶ به‌عنوان یک ملت مستقل از میان رفتند، زمانی که هودنوسونی‌ها در جنگ شکستشان دادند و بازماندگانشان را در خود پذیرفتند. بیشتر این بازماندگان به سنکا پیوستند و خانواده‌های سنکا تا امروز نسبی از ایری‌ها با خود دارند. آنچه ایری‌ها را در سوابق تاریخی متمایز می‌کند این است که تقریباً هیچ‌چیز درباره‌شان از منبع دست اول نیست. هیچ تاجر یا مبلغ فرانسوی‌ای شناخته نشده که به شهرهایشان رسیده باشد. هر آنچه نوشته شده از طریق واسطه‌های وندات و نوترال به دست آمده و به‌صورت دست‌دوم در «گزارش‌های یسوعیان» ثبت شده است، و به همین دلیل ایری‌ها در تاریخ با نامی وارد می‌شوند که دیگران بر ایشان نهاده‌اند. فرانسوی‌ها آنها را «نسیون دو شا» یعنی «ملت گربه» می‌نامیدند، به‌خاطر پلنگ‌ها یا راکون‌هایی که پوستشان را می‌پوشیدند و معامله می‌کردند، و معمولاً ریشه نام ایری را به واژه‌ای ایروکوایی به معنای دم بلند نسبت می‌دهند. اینکه خودشان را چه می‌نامیدند به‌طور قطعی معلوم نیست. زبانشان همراهشان رفت: ایروکوایی شمالی، از خویشاوندان نزدیک وندات و سنکا، که امروز در مجموعه‌ای پراکنده از نام شهرها و گروه‌ها که با املای فرانسوی ثبت شده‌اند باقی مانده است.

آنها ذرت، لوبیا و کدو را در دشت دریاچه کشت می‌کردند، در شهرهایی با حصارهای چوبی زندگی می‌کردند و چنان پرجمعیت بودند که یسوعیان آنها را قدرتی نظامی جدی می‌دانستند. آنچه نداشتند تفنگ بود. هودنوسونی‌ها تفنگ‌های هلندی را در فورت اورنج می‌خریدند؛ ایری‌ها با کمان می‌جنگیدند و خبرچینان یسوعی اصرار داشتند که تیرها زهرآلود بودند و تیرانداز در مدت پر کردن یک تفنگ می‌توانست هشت یا ده تیر پرتاب کند. این کافی نبود. حمله تعیین‌کننده علیه شهری مستحکم که فرانسوی‌ها آن را ریک ثبت کرده‌اند با این پایان یافت که مهاجمان قایق‌های پارویی‌شان را به دیوار حصار تکیه دادند و به‌عنوان نردبان از آن بالا رفتند. پس از آن سرزمین تخلیه شد و به‌عنوان زمین شکار سنکا نگه داشته شد، و باستان‌شناسان هنوز بر سر اینکه کدام محوطه‌ها متعلق به آنهاست بحث می‌کنند، که معمول‌ترین نامزد آن روستاهای ویتلسی در شمال شرقی اوهایو است. بحث طولانی دیگری درباره وستوها است، راهزنان مسلح به تفنگ که در عرض چند سال در کارولینا ظاهر شدند و اسیران را به مستعمره‌نشینان انگلیسی فروختند: برخی مورخان آنها را پناهندگان ایری می‌دانند که به جنوب رفتند و دوباره مسلح شدند، و این گمانه معقول است اما قطعی نیست. آنچه قطعی است دریاچه است. این تنها دریاچه بزرگ است که به نام ملتی نامگذاری شده که دیگر وجود ندارد، و این نام اکنون بر شهرستان‌ها، یک کانال، یک شهر و یک خط راه‌آهن قرار دارد که هیچ‌کدام از آنِ ایشان نیست.