اروتیک دای‌ها

دای مقوله‌ای است که دولت چین حول چند قوم تای‌زبان جنوب یوننان ترسیم کرده است، و مردمان درون آن معمولاً خود را دقیق‌تر نام می‌برند: تای لو در شی‌شوانگ‌بانا، تای نوئا در دهونگ روی مرز برمه، و تای یا و گروه‌های کوچک‌تر در امتداد رود سرخ، دورتر در شرق. آنچه این برچسب را کنار هم نگه می‌دارد شیوه زندگی‌ای است که در مرز متوقف نمی‌شود. این شیوه تا میانمار، لائوس، تایلند و ویتنام ادامه می‌یابد: حوضه‌های دره‌ای هموار که به‌صورت شالیزار کشت می‌شوند، خانه‌هایی از بامبو و چوب که روی پایه بنا شده‌اند، معبدی بودایی در مرکز روستا، و گفتاری بسیار نزدیک‌تر به لائوی و تایلندی تا به ماندارین کونمینگ.

زبان‌های آنان در شاخه جنوب‌غربی خانواده تای جای دارد و شاخه‌های اصلی مدت‌ها خط اختصاصی خود را داشته‌اند. شی‌شوانگ‌بانا از خط تای تام بهره می‌برد که با پادشاهی کهن لانا در شمال تایلند مشترک است، و دهونگ از خط تای له استفاده می‌کند. زبان‌شناسان چینی هر دو خط را در دهه 1950 ساده‌سازی کردند، اما حروف کهن‌تر در معابد باقی مانده‌اند. خود نام شی‌شوانگ‌بانا برگردان چینی سیپسونگ پانا است، نامی تایی که معمولاً «دوازده هزار شالیزار» معنا می‌شود. قرن‌ها این سرزمین پادشاهی کوچکی بود با فرمانروایی موروثی که به دربارهای چین و برمه هر دو خراج می‌فرستاد. در دهونگ، امارت تایی مونگ ماو تا زمانی که سپاهیان سلسله مینگ در سده پانزدهم علیه آن لشکرکشی کردند، قدرت منطقه‌ای واقعی بود.

اغلب دای‌ها بوداییان تراوادا هستند و از همان مکتبی پیروی می‌کنند که تایلند و میانمار از آن پیروی می‌کنند. پسران به‌طور سنتی مدتی را به‌عنوان نوآموز در معبد روستا می‌گذراندند، و این معبد نسل‌ها همان جایی بود که مردان دای خواندن را در آن می‌آموختند؛ متون مقدس نیز بر نسخه‌های خطی برگ‌نخل رونویسی می‌شد. بودیسم هرگز ارواح کهن روستا، مزرعه و خانه را کنار نزد و آنان همچنان نذورات خود را دریافت می‌کنند. دوره اعتکاف سه‌ماهه بارانی با جشن «بستن درها» آغاز می‌شود و با جشن «گشودن درها» پایان می‌یابد، و عروسی‌ها به‌طور سنتی تا پایان آن به تأخیر می‌افتد. هوایائو، یا دای‌های «کمرگل‌دار» دره رود سرخ، که نامشان را از کمربندهای درخشان لباس زنان گرفته‌اند، متمایزند: هرگز به بودیسم نگرویده‌اند و به دین ارواح کهن خود وفادار مانده‌اند.

جشن آب‌پاشی در اواسط آوریل، که سال نوی دای‌هاست، همراه با رقص طاووس تصویری است که بیشتر چین از دای‌ها دارد. این تصویر نشان نمی‌دهد که هفتاد سال گذشته تا چه اندازه همه‌چیز را دگرگون کرده است. معابد در انقلاب فرهنگی بسته شدند و در دهه 1980 دوباره گشایش یافتند، غالباً با کمک راهبانی از آن‌سوی مرز جنوبی. از آن زمان، کشتزارهای کائوچو و گردشگری انبوه بخش بزرگی از جنگل‌های دشت‌های پست شی‌شوانگ‌بانا و شهرهای آن را دگرگون کرده‌اند.