اروتیک چوت

Chứt یکی از کوچک‌ترین اقوام رسمی‌شناخته‌شده در ویتنام است. کمتر از ۸۰۰۰ نفر از آنان در چند دره میان تپه‌های سنگ‌آهکی رشته‌کوه Annamite، در غرب استان Quảng Bình نزدیک مرز با لائوس زندگی می‌کنند. استان Quảng Bình در سال ۲۰۲۵ بخشی از استان Quảng Trị شد. این نام معمولاً به‌صورت سنگ یا کوه سنگی ترجمه می‌شود و با واقعیت همخوانی دارد: برای برخی از جوامع گردآمده زیر این نام، کارست جای زیستن بود، نه صرفاً یک منظره. Chứt نامی چتری و رسمی است که همه آن را برنگزیده‌اند. این نام گروه‌های محلی‌ای را دربرمی‌گیرد که مدت‌ها خود را جدا از هم می‌دانستند. از جمله آنان Sách و Mày هستند که در دره‌های رودخانه کشاورزی می‌کنند، Mã Liềng، جامعه کوچک Arem نزدیک Phong Nha-Kẻ Bàng، و Rục که تاریخ اخیرش توجه ملی را جلب کرد.

در اواخر دهه ۱۹۵۰، نگهبانان مرزی ویتنامی به خانواده‌های Rục برخوردند که در پناهگاه‌های صخره‌ای و اردوگاه‌های جنگلی در کوه‌های Minh Hóa زندگی می‌کردند. آنان از راه شکار، گردآوری خوراک و استخراج نشاسته از نخل‌های جنگلی امرار معاش می‌کردند. دولت آنان را به روستاهای دائمی منتقل کرد و گذار از خوراک‌جویی به کشاورزی یکجانشین از آن زمان تاکنون جامعه را شکل داده است. این گذار مدرسه و درمانگاه به همراه آورد، اما Rục را به شدت وابسته به حمایت دولت نیز کرد. جنگل هنوز نزدیک است، هم به‌عنوان منبع خوراک و هم به‌عنوان نشانه هویت.

زبان‌شناسان به Chứt توجهی بسیار بیشتر از آنچه شمار اندکشان نشان می‌دهد دارند. گفتارشان به شاخه Vietic از خانواده Austroasiatic تعلق دارد، همان شاخه کوچکی که ویتنامی و Mường را دربرمی‌گیرد. گویش Rục به‌ویژه شکل‌های قدیمی‌تر واژه‌ها را حفظ کرده است، با یک هجای اضافی بی‌تکیه در آغاز واژه‌هایی که ویتنامی قرن‌ها پیش آن را انداخته است. از این رو پنجره‌ای کاربردی به چگونگی شکل‌گیری خود ویتنامی است. بیشتر Chứt ویتنامی را هم سخن می‌گویند، زبان مدرسه، دولت و تجارت.

باورهای آنان جان‌باورانه و پیوسته به مکان‌های مشخص است. مردم برای ارواح جنگل، کوه‌ها، نهرها و خانه نذورات می‌گذارند. تکریم نیاکان در کنار این ارواح قرار دارد، همان‌گونه که میان همسایگان ویتنامی‌شان چنین است. آیین‌ها از چرخه سال کشاورزی پیروی می‌کنند، از پاک‌سازی زمینی در تپه‌ها تا برداشت محصول. زندگی روزمره به سوی کشت یکجانشین برنج و ذرت گرایش یافته است، اما جنگل هنوز خوراک و مصالح ساختمانی فراهم می‌کند و بخش بزرگی از معنای Chứt بودن را.