اروتیک شایان‌ها

شاین‌ها خود را Tsitsistas (به معنای «مردم») می‌نامند، و تاریخشان، بیش از بیشتر ملت‌های دشت‌ها، تاریخ جابه‌جایی است. آن‌ها پیش از آنکه سوارکارانی در دشت‌های مرتفع باشند، در غرب دریاچه‌های بزرگ کشاورز بودند، و این دگرگونی تنها چند نسل طول کشید. تا اوایل سده نوزدهم خود را به یکی از پرتحرک‌ترین و از نظر نظامی سازمان‌یافته‌ترین مردمان قاره تبدیل کرده بودند؛ از تپه‌های بلک هیلز تا کلرادو و کانزاس در جنوب در گردش بودند، با آراپاهو‌ها پیوندی نزدیک داشتند و غالباً با کرو، پاونی و شوشون در جنگ بودند. اقتصاد گاومیش که ساخته بودند کهن نبود. این سازگاری تازه و درخشان بود و کمتر از یک قرن دوام آورد، پیش از آنکه گله‌ها و چراگاه‌های باز از میان بروند.

زبان آن‌ها به خانواده آلگونکین تعلق دارد که از ساحل اقیانوس اطلس تا جنگل‌های شمالی گسترده است؛ یعنی شاینی خویشاوند دوری از زبان‌های کری، اوجیبوی و میک‌ماک است، هرچند امروزه در سرزمین خشک علف‌های کوتاه مونتانا و غرب اوکلاهاما بدان سخن گفته می‌شود. صدای آن بی‌همتاست: مصوت‌های کشیده، تکیه آهنگین مشخص، و خوشه‌های همخوانی که شاینی را به‌روشنی از زبان‌های همسایه دشت‌ها مانند لاکوتا یا کرو متمایز می‌کند، که از خانواده‌های کاملاً جداگانه‌اند. امروز شمار گویشوران روان به صدها تن می‌رسد که تقریباً همگی سالخورده‌اند، و کالج‌های قبیله‌ای در هر دو قلمرو برنامه‌های غوطه‌وری زبانی اجرا می‌کنند که با زمان مسابقه دارند.

تقسیم به شاخه‌های شمالی و جنوبی نه یک رانش فرهنگی بلکه یک جدایی سیاسی بود که پس از کشتار ساند کریک در ۱864 و جدایی‌های اجباری طولانی که پی آمد سخت شد. شاینی‌های شمالی در یک قلمرو قبیله‌ای در جنوب‌شرقی مونتانا، در مجاورت کرو، زندگی می‌کنند؛ شاینی‌های جنوبی زمین‌های امانی در غرب اوکلاهاما را با آراپاهو‌ها تقسیم می‌کنند. این دو گروه همچنان در تماس نزدیک‌اند و به هماهنگی آیینی ادامه می‌دهند، به‌ویژه درباره رقص خورشید و نگهداری از تیرهای مقدس و کلاه گاومیش مقدس، دو بسته با اهمیت ملی که زندگی دینی شاینی بر آن‌ها استوار است، صرف‌نظر از آنکه فرم‌های سرشماری مسیحی این مردم را روی کاغذ چگونه ثبت کرده‌اند.

امروزه بیشتر شاینی‌ها خود را مسیحی می‌دانند، اغلب منونیت یا کاتولیک، بسته به اینکه کدام مبلغ زودتر به کدام جامعه رسید، اما آیین کهن هرگز کنار گذاشته نشد و بیشتر زیر لایه‌هایی پنهان ماند. انجمن‌های نظامی، یعنی سربازان سگ، کنده‌کاران گوزن و روباه‌های کیت، به‌صورت تضعیف‌شده به عنوان سازمان‌های برادری و کهنه‌سربازان ادامه دارند، و احترام شاینی‌ها به خدمت رزمی، که مستقیماً به نظام انجمن‌های جنگجویان بازمی‌گردد، به توضیح نرخ‌های نامتناسب سربازگیری که این قبیله از جنگ جهانی اول به بعد در هر جنگ آمریکا ثبت کرده است کمک می‌کند.