اروتیک چاکوسی

چاکوسی‌ها که خود را انوفو می‌نامند، یک جزیرهٔ زبانی‌اند. در سراسر ساوانای خشک شمال توگو و شمال‌شرقی غنا، تقریباً همهٔ اطرافیانشان به یکی از زبان‌های گور سخن می‌گویند: کونکومبا، موبا، گورما، داگبانی. اما انوفوها به زبانی سخن می‌گویند که نزدیک‌ترین خویشاوندانش باوله و آنیی هستند که در دوردست جنوب‌غربی، در ساحل عاج، رایج‌اند. این فاصله روی نقشه توضیح می‌دهد که چگونه نخست به یک قوم بدل شدند.

نیاکانشان در قرن هجدهم به‌عنوان مهاجران مسلح از منطقهٔ آنو (آنّو) در آنچه اکنون ساحل عاج است وارد شدند. آنان ترکیبی از جنگجویان آکان و بازرگانان و روحانیان مسلمان ماندِه بودند. در کنار رود اوتی ساکن شدند، سانسانه-مانگو را پایگاه خود ساختند و دولت جنگجوی کوچکی بنا کردند که بر مردمان کشاورز اطراف سلطه داشت و به آنان یورش می‌برد. در طول نسل‌ها، اسیران و همسایگان را جذب کردند. زبان آکانیِ بنیان‌گذاران به زبان مشترک بدل شد و اسلام که به‌دست تبارهای ماندِه آورده شده بود، آیین اصلی گشت. نام انوفو معمولاً مردم آنو تفسیر می‌شود، برگرفته از سرزمین اصلی‌ای که پشت سر گذاشتند.

مرزهای استعماری که آلمان، بریتانیا و فرانسه ترسیم کردند، انوفوها را میان آنچه بعدها توگو و غنا شد تقسیم کرد. امروز مانگو مرکز ناحیهٔ اوتی در توگو است و چِرِپونی شهر اصلی انوفوها در سوی غنایی است، با جوامع کوچک‌تری در شمال بنین. رهبری قبیله‌ای همچنان وزن واقعی دارد. در سال‌های اخیر، اختلاف بر سر زمین و اقتدار رؤسا به درگیری‌های خشونت‌بار با همسایگان کونکومبا در اطراف چِرِپونی انجامیده است.

زندگی روزمره بیشتر کشاورزی است: یام، ارزن، سورگوم، ذرت و بادام‌زمینی، با روزهای بازار که شهرها را به روستاهایشان پیوند می‌دهد. اسلام بخش بزرگی از ریتم هفته و سال را تعیین می‌کند، از نماز جمعه تا جشن‌های بزرگ. آیین‌های کهن‌تر که به نیاکان و رؤسا پیوند داشتند از میان نرفته‌اند و یک اقلیت مسیحی نیز وجود دارد. بسیاری از بزرگسالان انوفو به‌آسانی میان زبان‌ها جابه‌جا می‌شوند. آنان یک زبان گور همسایه، هائوسا برای تجارت، و فرانسوی یا انگلیسی را به زبان‌های خود می‌افزایند، بسته به اینکه در کدام سوی مرز به مدرسه رفته‌اند.