اروتیک بوئی‌ها

بویی‌ها در سرزمین کارستی جنوب استان گوئیژو زندگی می‌کنند، جایی که تپه‌های سنگ‌آهکی، دره‌های شالیزار پلکانی و تنگه‌های ناگهانی رودخانه‌ها الگوی سکونتی روستاهای فشرده‌ای را شکل داده‌اند که در دامنهٔ تپه‌ها ساخته شده‌اند: خانه‌هایی از سنگ و چوب با طبقات زیرینِ پایه‌دار، که اغلب در اطراف چند درخت فنگ‌شوی کهن گرد آمده‌اند که روستا آن‌ها را نمی‌بُرد. بیشتر جوامع بویی در امتداد بالادست نظام رود مروارید، در فرمانداری‌های چیان‌شی‌نان و چیان‌نان قرار دارند و جمعیت‌های کوچک‌تری در یون‌نان و سی‌چوان پراکنده‌اند. خویشاوندان نزدیک آنان، گیای‌ها (Giáy) در شمال ویتنام، از نوادگان گروه‌هایی از بویی‌ها هستند که در قرن‌های هجدهم و نوزدهم طی موج‌هایی به جنوب مهاجرت کردند؛ این دو جامعه همچنان از نظر زبانی و آیینی یکدیگر را بازمی‌شناسند.

زبان آنان به شاخهٔ تای شمالی از خانوادهٔ کرا-دای تعلق دارد، که آن را همسایهٔ نزدیک زبان چوانگ و خویشاوند دورتر تایلندی و لائوسی می‌کند. گویندهٔ بویی معیار معمولاً می‌تواند با تلاش، گفتگویی به چوانگ شمالی را دنبال کند؛ اما تایلندی یا لائوسی مطالعهٔ جدی می‌طلبد. خطی لاتین‌نویسی‌شده وجود دارد که در دههٔ 1950 ساخته شد و از آن زمان بازنگری شده است، اما در عمل بیشتر زندگی نوشتاری به زبان ماندارین جریان دارد و این زبان عمدتاً از طریق گفتار خانگی و آیین‌ها حفظ می‌شود.

زندگی دینی حول موئیسم سازمان یافته است: سنت نیاکانی که بومو متولی آن‌اند، یعنی متخصصان آیینی که نسخه‌های خطی‌ای را به خط لوگوگرافیک کهنی نگه می‌دارند که از نویسه‌های چینی مشتق شده اما به زبان بویی خوانده می‌شود. بومو مراسم خاکسپاری، بیماری، خانه‌سازی و آیین‌های سالانهٔ نیاکان و ارواح زمین را برعهده دارند؛ متون آنان، که برخی صدها سال قدمت دارند، در زمرهٔ چشمگیرترین سنت‌های باقی‌ماندهٔ نوشتار دینی بومی در جنوب غربی چین‌اند. بودیسم و تائوئیسم ردپای آشکاری به جا گذاشته‌اند و اقلیتی از بویی‌ها مسیحی‌اند، اما موئیسم همچنان چارچوبی است که بیشتر خانواده‌ها در رویدادهای مهم به‌طور پیش‌فرض به آن رجوع می‌کنند.

تقویم بویی‌ها سرشار از جشن‌هاست و متمایزترین آن‌ها جشن برنج خواهر در ماه سوم قمری است، زمانی که دختران جوان برنج چسبناک را با پنج رنگ از گیاهان وحشی رنگ می‌کنند و آن را همچون پیامی رمزگذاری‌شده به خواستگار تقدیم می‌کنند: ترکیب رنگ‌ها پذیرش، رد یا تردید را نشان می‌دهد. رنگرزی نیلی و باتیک در اینجا هنرهایی کهن‌اند که هنوز در خانه و نه به‌عنوان کاری برای گردشگران انجام می‌شوند، و منسوجات آبی تیرهٔ رنگرزی‌شده با روش موم‌مقاوم در جنوب گوئیژو عمدتاً ریشهٔ بویی دارند. طبل‌های برنزی که زمانی محور آیین‌ها بودند امروزه بیشتر در مراسم خاکسپاری ظاهر می‌شوند، اما همچنان ظاهر می‌شوند.