اروتیک بوتلیخ‌ها

بتلیخ‌ها قومی کوچک از اقوام شمال‌شرقی قفقاز هستند که در غرب داغستان در فدراسیون روسیه زندگی می‌کنند و محور زندگی‌شان روستای بتلیخ و روستای همسایه میارسو در بخش بتلیخسکی است. زبان آنان، زبان بتلیخی، به شاخه آواری-آندی خانواده شمال‌شرقی قفقاز تعلق دارد و با زبان‌های آندی و گودوبری بسیار نزدیک است. این زبان فاقد خط است و در کنار آواری و روسی به کار می‌رود؛ بتلیخ‌ها که تنها چند هزار نفرند، اغلب در سرشماری‌ها ذیل عنوان آواری ثبت شده‌اند.

جامعه و معیشت

بتلیخ‌ها پیرو مذهب شافعی از اهل سنت‌اند. آنان در بخشی حاصلخیز از دره آندی‌کویسو زندگی می‌کنند و در داغستان به باغداری شهرت دارند، به‌ویژه کشت زردآلو و میوه‌های باغی دیگر، ذرت و محصولات باغچه‌ای، که نگهداری دام در شیب‌های اطراف آن را تکمیل می‌کند. زندگی اجتماعی از الگوی مرتفعات داغستان پیروی می‌کند: تیره‌های پدرتبار، جماعت روستا به عنوان واحد خودگردانی، حقوق عرفی در کنار هنجارهای اسلامی، و سنت‌های نیرومند میهمان‌نوازی، یاری متقابل و صنعتگری. زبان آواری زبان سواد و دین است. خانه‌های سنگی بتلیخ با سقف‌های مسطح بر دامنه‌های دره پلکانی ساخته شده‌اند و جامعه سنت‌های قوی کار جمعی را برای ساختمان‌سازی، برداشت محصول و دامداری حفظ می‌کند. زبان بتلیخی که خود خطی ندارد، عمدتاً در خانه حفظ می‌شود، در حالی که آواری و روسی بر آموزش و زندگی عمومی مسلط‌اند.

ظاهر و زیورآلات

بتلیخ‌ها شبیه همسایگان آواری و آندی خود هستند: قامتی متوسط تا بلند، پوستی روشن تا زیتونی، موی تیره و ویژگی‌های صورت قوی که نمونه‌وار شرق قفقاز است. مردان در گذشته چرکسکای کمربندی با جافشنگی و کلاه پوستین گوسفندی پاپاخا و خنجری بر کمر می‌بستند و برای چرای دام بورکای نمدی می‌پوشیدند. زنان پیراهن‌های بلند می‌پوشیدند با روسری یا چوختا که چهره را قاب می‌گیرد، و شالی روی آن می‌انداختند، و خود را با زیورآلات نقره، جواهرات سکه‌نشان و گلدوزی می‌آراستند.