اروتیک بولیوها

بولیو مردمی کوچک در ارتفاعات غرب گوانگشی هستند، و آنچه آنان را متمایز می‌کند زبانی است که در خانه به آن سخن می‌گویند. همسایگانشان به زبان ژوانگ، ماندارین جنوب‌غربی، میائو و یی سخن می‌گویند. بولیوها به زبانی اتروآسیایی سخن می‌گویند. این زبان در همان خانواده‌ای قرار می‌گیرد که خمری و ویتنامی به آن تعلق دارند، و بسیار دورتر به شمال از محل تکلم بیشتر این خانواده در سرزمین اصلی جنوب شرقی آسیا. هان‌های چینی و اسناد رسمی آنان را لای می‌نامند. بولیو نام خودشان برای خودشان است.

روستاهای آنان در سرزمین سنگ‌آهکی پرشیب شهرستان لونگلین، خودمختار برای اقوام گوناگون، نزدیک به جایی قرار دارد که گوانگشی با گویژو و یوننان به هم می‌رسند، و چند روستای دیگر در بخش‌های مجاور بایسه واقع‌اند. این منطقه پر از گروه‌های قومی است. ژوانگ، میائو، یی، گلائو و هان همگی در لونگلین زندگی می‌کنند و بولیوها اقلیتی کوچک در میان اقلیت‌های دیگرند. بسیاری از بولیوها علاوه بر زبان خودشان، با زبان‌های اطرافشان نیز کنار می‌آیند.

زبان بولیو یک خویشاوند نزدیک دارد: بوگان، که جامعه‌ای به همان اندازه کوچک آن را در آن سوی مرز استانی، در جنوب شرقی یوننان، به کار می‌برد. با هم شاخه پاکانیک اتروآسیایی را تشکیل می‌دهند. برخی زبان‌شناسان آنان را همراه با مانگ، که در امتداد مرز چین و ویتنام سخن گفته می‌شود، در گروه گسترده‌تری به نام مانگیک قرار می‌دهند. تماس طولانی با زبان‌های دیگر بولیو را عمیقاً دگرگون کرده است. این زبان آهنگین است، بیشتر واژه‌هایش تک‌هجایی‌اند، و بخش بزرگی از واژگانش از چینی و ژوانگ گرفته شده است. به همین دلیل وام‌گیری، زبان‌شناسان تا کارهای میدانی اواخر قرن بیستم نتوانستند آن را محکم در میان خویشاوندان واقعی‌اش جای دهند.

روی کاغذ، بولیوها گلائو هستند. چین 56 ملیت رسمی را به رسمیت می‌شناسد که برای گروهی به این کوچکی جای اندکی باقی می‌گذارد. لای‌ها در ملیت گلائو ادغام شده‌اند، با اینکه زبان‌های گلائو به خانواده‌ای کاملاً متفاوت تعلق دارند. این برچسب تعیین می‌کند که آنان چگونه شمارش شوند، اما آنچه در خانه‌های بولیو گفته می‌شود را تغییر نمی‌دهد. این امر بولیوها را نمونه‌ای روشن از مردمی می‌کند که هویت رسمی و هویت واقعی‌شان به دو سو اشاره می‌کنند. این شکاف از آن جهت اهمیت دارد که زبان در معرض خطر انقراض است. تعداد گویشوران حدود هزار نفر برآورد شده و جوانان بیش از پیش به چینی و ژوانگ روی می‌آورند. وقتی جمعیتی به نام گروهی دیگر شمرده شود، از دست دادن زبانش می‌تواند به معنای از دست دادن آخرین نشانه روشن آن باشد که مردمی جداگانه است.