اروتیک آشو

آشو همان چین‌های دشت‌ها هستند. بیشتر غریبه‌ها چین‌ها را مردمی کوهستانی در مرز غربی میانمار تصور می‌کنند. آشوها در دشت‌ها و تپه‌های پای‌کوه در دو سوی یوما آراکان زندگی می‌کنند، در روستاهای کشاورزی پراکنده در استان‌های ماگوی، باگو و ایراوادی و بخش‌هایی از ایالت راخین. جامعه‌ای کوچک‌تر در آن سوی مرز، در تپه‌های چیتاگونگ بنگلادش، خود را خیانگ می‌نامد، شکلی کهن‌تر از نامی که انگلیسی امروز آن را Chin می‌نویسد. آنچه آنان را کنار هم نگه می‌دارد زبان، احساس استوار چین‌بودن و نسل‌ها زندگی روستایی به‌عنوان اقلیتی در میان همسایگان برمه‌ای و راخینی است. زبان آنان، آشو چین، به شاخه کوکی-چین از خانواده زبان‌های سینو-تبتی تعلق دارد و در کنار زبان‌های جنوبی چین قرار می‌گیرد. این زبان را از گویش هاخا و فالام در تپه‌های چین دور می‌کند و از منطقه‌ای به منطقه دیگر به‌طور محسوسی تغییر می‌کند. زندگی در کنار گویشوران برمه‌ای بیشتر آشوها را دوزبانه کرده است و در شهرها برمه‌ای زبان مدرسه، بازار و اداره است. ایمان لایه‌لایه است. بسیاری از آشوها بوداییان تراوادا هستند و همان تقویم صومعه‌ای همسایگان برمه‌ای خود را نگه می‌دارند. دیگران مسیحی‌اند، که بیشترشان باپتیست‌اند و میراث فعالیت‌های مبلغان در برمه زیرین استعماری است. آیین‌های کهن برای ارواح خانه و روستا زیر هیچ‌یک از این دو دین ناپدید نشده‌اند. در میان خیانگ‌های بنگلادش نیز هم بوداییان و هم مسیحیان یافت می‌شوند.

جغرافیا به اندازه باور، تاریخ آشوها را شکل داده است. سرزمین پیرامون تایه‌تمیو و مین‌بو، که مدت‌ها خانه روستاهای آشو بود، در دو مرحله زیر فرمانروایی بریتانیا درآمد: تایه‌تمیو پس از جنگ ۱۸۵۲، و مین‌بو هنگامی که پادشاهی برمه در ۱۸۸۵ سقوط کرد. بریتانیایی‌ها این دشت‌ها را همچون برمه‌ی عادی اداره کردند، نه بر پایه قواعد جداگانه مرزی که برای تپه‌های چین وضع کرده بودند، و این تقسیم پس از رفتن آنان نیز ادامه یافت. امروز آشوها در فهرست رسمی میانمار از نژادهای ملی، در میان زیرگروه‌های چین دیده می‌شوند، با این حال بیشترشان بیرون از ایالت چین زندگی می‌کنند، به‌عنوان اقلیتی درون مناطقی با اکثریت برمه‌ای. این موقعیت بسیاری از ویژگی‌های آنان را توضیح می‌دهد. آنان آن‌قدر چین‌اند که چین به شمار آیند، اما آن‌قدر از تپه‌ها دورند که غریبه‌ها اغلب آنان را برمه‌ای می‌پندارند. در زندگی روزمره، یک روستای آشو می‌تواند شبیه هر روستای دیگری در مرکز میانمار باشد: مزارع برنج، لونگی، و صدای برمه‌ای از رادیو. تفاوت در عروسی‌ها، مراسم تشییع و گردهمایی‌های جمعی آشکار می‌شود، آنگاه که بافندگی چین بیرون آورده می‌شود و آشو زبانی است که مردم به آن سخن می‌گویند.