اروتیک زافیمانیری

تقریباً هر آنچه کسی دربارهٔ زافیمانیری می‌داند با چوب آغاز می‌شود. آنان مردمی کوهستان‌نشین از مالاگاسی‌اند که شاید بیست و پنج هزار نفر باشند و در حدود صد روستا در کوه‌های جنگلی جنوب شرقی آمبوسیترا در مرکز ماداگاسکار پراکنده‌اند، و همچون دیگر مردمان با سنگ، آنان با چوب می‌سازند. خانه‌ها بی‌هیچ میخی برپا می‌شوند: ستون‌ها، تیرها، تخته‌ها و کرکره‌ها که برای جور شدن بریده شده‌اند و با اتصال شکاف و زبانه به هم قفل می‌شوند، به‌طوری که در اصل می‌توان خانه را تکه‌تکه کرد و یک‌جا جابه‌جا نمود. سطوح صاف سپس با نقش‌های هندسی متراکم کنده‌کاری می‌شوند: شانه‌عسل، تار عنکبوت، لوزی، زیگزاگ، نقوشی که نام دارند و به‌جای زینت، به‌عنوان بیانیه‌هایی دربارهٔ خانواده و تداوم خوانده می‌شوند. یونسکو این حرفه را در سال ۲۰۰۸ در فهرست میراث ناملموس خود ثبت کرد. پدران هنوز آن را به پسران می‌آموزند.

آنان به زبان مالاگاسی سخن می‌گویند، زبانی آسترونزی که نزدیک‌ترین خویشاوندانش نه در آفریقا بلکه در جنوب شرقی بورنئو قرار دارند، و لهجه‌شان آنان را در میان بتسیلئو جای می‌دهد، مردم فلات که معمولاً شاخه‌ای از آنان شمرده می‌شوند. نامشان به‌طور کلی به معنای فرزندان کسانی تعبیر می‌شود که خواستند، هرچند آنچه خواستند بستگی دارد به اینکه چه کسی روایت می‌کند. روایت رایج این است که در قرن هجدهم به این دره‌های پرشیب، سرد و پرجنگل کوچ کردند و ماندند، زیرا جنگل آنچه را که فلات پاک‌شده نمی‌توانست به آنان بدهد فراهم کرد. بیشترشان مسیحی‌اند، کاتولیک یا پروتستان بسته به اینکه کدام مأموریت مذهبی زودتر رسید، و بیشترشان نیز ارواح نیاکان را نزدیک نگه می‌دارند، اما نه به شیوه‌ای که کوهستان‌های دیگر به آن شهره‌اند. اینجا آرامگاه سنگی بزرگی وجود ندارد و خبری از بیرون آوردن و دوباره پیچیدن مردگان نیست. یادبود، خانه است.

این همان بخشی است که بیگانگان از قلم می‌اندازند. زوج تازه‌ازدواج‌کرده با چیزی شکننده آغاز می‌کنند، خیزران بافته و تیرک‌های سبک، که به‌سختی ساختمان به حساب می‌آید. با ادامهٔ زندگی زناشویی و آمدن فرزندان، بخش‌های شکننده طی دهه‌ها و تکه‌به‌تکه با چوب سخت جایگزین می‌شوند. خانه همان‌قدر سخت می‌شود که زندگی زناشویی سخت می‌شود، و وقتی زوج رفته‌اند، به‌عنوان خانه‌ای مقدس که نوادگان از آن نگهداری می‌کنند برپا می‌ماند، و ستون مرکزی کنده‌کاری‌شده‌اش جای نیای خانواده را می‌گیرد. این استدلالی کند و ملموس است که ازدواج چیزی است که باید ساخته شود.

فشار اکنون بر خود جنگل است. کشت جابه‌جایی بر آن شیب‌ها، زغال‌سازی، و پاک‌سازی گسترده‌تر جنگل‌های شرقی ماداگاسکار، چوب‌های سخت خوب را دورتر برده‌اند، در حالی که بازار آمبوسیترا حجم زیادی از کنده‌کاری‌های زافیمانیری را جذب می‌کند که بخش بزرگی از آن برای رهگذران با شتاب ساخته می‌شود. این حرفه باقی می‌ماند و از برخی جهات رونق هم دارد. موادی که به آن وابسته است، موضوعی دیگر است.