اروتیک میجیکندا

میجیکندا نُه قوم خویشاوند بانتوزبان‌اند که در ساحل کنیا زندگی می‌کنند. خود این نام به زبان‌های خودشان به معنای «نُه آبادی» است. آن‌ها در نواری از سرزمین ساکن‌اند که از اقیانوس هند، میان مرز تانزانیا و رود تانا، به سوی درون خشکی امتداد دارد: ممباسا، ملیندی، کیلیفی، کوآلی. شاخه‌هایی که معمولاً برشمرده می‌شوند عبارت‌اند از گیریاما، دیگو، دوروما، رابای، ریبه، کامبه، کاوما، چونی و جیبانا، هرچند قوم سگجو که در دو سوی مرز کنیا و تانزانیا پراکنده‌اند، از نظر زبان و تاریخ اغلب با آن‌ها در یک گروه قرار می‌گیرند. هر شاخه گویش خودش را دارد، اما گویش‌ها به اندازه‌ای برای یکدیگر قابل فهم‌اند که «میجیکندا» علاوه بر برچسب قومی، به‌عنوان زبان کاری نیز عمل می‌کند.

نهاد تعیین‌کننده تاریخ میجیکندا کایا است، یعنی سکونتگاه‌های جنگلی مستحکم بر فراز تپه‌ها که بنا بر سنت شفاهی پس از مهاجرت این گروه به جنوب از مکانی به نام شونگوایا در حدود قرن شانزدهم شکل گرفتند. هر شاخه کایای مخصوص به خود را داشت که جنگلی مقدس آن را احاطه می‌کرد و شوراهای ریش‌سفیدان بر آن حکم می‌راندند. روستاها سرانجام به زمین‌های پست‌تر کوچ کردند، اما جنگل‌ها به‌عنوان زیارتگاه برجا ماندند و شوراهای ریش‌سفیدان همچنان درون آن‌ها تشکیل جلسه می‌دادند. چند جنگل کایای باقی‌مانده اکنون در فهرست یونسکو ثبت شده‌اند و همچنان مکان‌های فعال آیینی‌اند: گورستان، محل سوگند خوردن، و محل نگهداری ستون‌های یادبود چوبی موسوم به ویگانگو که مرگ مردان ارشد را نشان می‌دهند.

امروزه مسیحیت وابستگی غالب است، نتیجه تماس طولانی تبلیغی در ساحل، اما دین کهن میجیکندا که بر احترام به نیاکان و اقتدار ریش‌سفیدان کایا متمرکز است، چندان جایگزین نشده بلکه همچون لایه‌ای زیرین باقی مانده است. دیگوها، جنوبی‌ترین شاخه، استثنا هستند: قرن‌ها تماس تجاری با بازرگانان سواحیلی و عرب، اسلام را دین غالب میان آن‌ها کرده و فرهنگ دیگو به ساحل سواحیلی نزدیک‌تر است تا به میجیکندای داخلی. گیریاماها که بزرگ‌ترین شاخه‌اند، از نظر سیاسی با قیام 1913-1914 به یاد آورده می‌شوند که به رهبری زن پیامبر، میکاتیلیلی وا منزا، علیه تلاش‌های بریتانیا برای به کار گرفتن اجباری نیروی کار گیریاما و مالیات بستن بر شراب نخل آن‌ها برپا شد؛ یکی از پایدارترین مقاومت‌های اولیه در برابر حکومت استعماری در شرق آفریقا.

از نظر اقتصادی، میجیکندای ساحلی هنوز نارگیل، بادام هندی و ذرت می‌کارند، شراب نخل می‌گیرند و ماهی صید می‌کنند؛ بسیاری در ممباسا و شهرهای گردشگری کار می‌کنند. رابطه با سواحیلی‌های نوار ساحلی کهن و دوگانه است (تاجر، همسایه و گاه رقیب)، و بخش بزرگی از آنچه بیگانگان «فرهنگ ساحل سواحیلی» می‌خوانند، در واقع حاصل همکاری طولانی میان این دو است.