اروتیک تسونگا

تسونگاها مردمی بانتوزبان‌اند که در لوفلد زندگی می‌کنند، یعنی سرزمین گرم و کم‌ارتفاعی که میان پرتگاه دراکنزبرگ و اقیانوس هند قرار دارد. سرزمین اصلی آنان در دو سوی مرزی جدید گسترده شده است که برای نقشه‌های خویشاوندی زیرین آن معنای چندانی ندارد: جنوب موزامبیک (استان‌های ماپوتو و گازا) و گوشه‌ی شمال‌شرقی آفریقای جنوبی (استان‌های لیمپوپو و مپومالانگا). زبان آنان، شیتسونگا، به خوشه‌ی تسوا-رونگا در میان زبان‌های بانتوی جنوب‌شرقی تعلق دارد و با زبان‌های نگونیِ زولوها و سوازی‌ها در جنوب و نیز با زبان‌های سوتو-تسوانا در فلات مرتفع های‌فلد در غرب تفاوت دارد. گویشور شیتسونگا معمولاً می‌تواند بدون زحمت زیاد شیتسوا و شیرونگا را دنبال کند؛ اما زولو، با وجود نزدیکی جغرافیایی، نیازمند سازگاری واقعی است.

آنچه امروز «تسونگا» نامیده می‌شود، در واقع کنفدراسیونی از گروه‌های تباری قدیمی‌تر است (هلانگانو، انوالونگو، بیلا، هلنگوه، دزونگا، لولکه، رونگا) که بخشی از طریق ازدواج‌های میان‌گروهی و شبکه‌های تجاری خودشان و بخشی از طریق جابه‌جایی‌های خشونت‌بار اوایل سده‌ی نوزدهم به هویتی مشترک کشیده شدند. مفکانه، سوشانگانه، جنگ‌سالار نگونی، را به سوی شمال و به سرزمین تسونگا راند؛ او در آنجا امپراتوری گازا را بنیان نهاد و لایه‌ای نظامی از نگونی‌ها بر منطقه تحمیل کرد. نوادگان جوامعی که زیر فرمان گازا جذب شدند گاه شانگان نامیده می‌شوند و به‌ویژه در آفریقای جنوبی، برچسب‌های تسونگا و شانگان تقریباً به جای یکدیگر به کار می‌روند، هرچند گویشوران مسن‌تر تسونگا به شما خواهند گفت که این تمایز هنوز اهمیت دارد. سپس اداره‌ی استعماری پرتغال در موزامبیک و نیازهای اقتصاد معدنی آفریقای جنوبی جمعیت را در دو سوی مرزی سخت تقسیم کرد و نسل‌هایی از مردان را به کار مهاجرتی در ویتواترزراند کشاند؛ واقعیتی که ساختار خانواده، موسیقی و اقتصاد حواله‌های مالی تسونگاها را تا امروز شکل داده است.

زندگی دینی در اکثریت قاطع مسیحی است، با حضور پررنگ کاتولیک‌ها در موزامبیک و نفوذ گسترده‌ی کلیساهای آفریقایی‌بنیاد و پنطیکاستی در سوی آفریقای جنوبی. در زیر تقویم کلیسایی، آیین‌های نیاکانی بدون احساس تناقض چندانی ادامه دارد: با سویکومبو، یعنی ارواح مردگان تبار، از طریق درمانگر سنتی یا نانگا مشورت می‌شود، از آنها دلجویی می‌شود و جایگاهشان پذیرفته می‌شود. فرهنگ موسیقایی تسونگا در منطقه به‌گونه‌ای غیرمعمول متمایز است: شیتنده و مبیلا (خویشاوند منطقه‌ای ماریمبای چوپی)، سبک آوازی منقطع شانگان الکترو، و رقص پرانرژی شیبلانی با دامن لایه‌لایه از الیاف علف، همگی به‌آسانی به‌عنوان تسونگایی شناخته می‌شوند، نه به‌عنوان کالای صادراتی عمومی جنوب آفریقا.