اروتیک سوکوما

سوکوما بزرگ‌ترین گروه قومی منفرد تانزانیا هستند، با بیش از هشت میلیون نفر که در جنوب و شرق دریاچه ویکتوریا، در دشت‌های خشک ساوانا در موانزا، شینیانگا و سیمیو متمرکز شده‌اند. خود این نام به جهت اشاره دارد، زیرا سوکوما در زبان نیامویزی به معنای «شمال» است، و سوکوما و نیامویزی از نظر زبانی و فرهنگی چنان به هم نزدیک‌اند که قوم‌نگاری‌های قدیمی غالباً آن‌ها را شاخه‌هایی از یک قوم واحد می‌دانستند. زبان آن‌ها، کیسوکوما، در کنار نیامویزی، سومبوا و کیمبو به خانواده زبان‌های بانتو تعلق دارد و همچنان زبان روزمره در خانه و بازار است، در حالی که سواحیلی بر آموزش، تجارت و اداره امور مسلط است.

زندگی سوکوما مدت‌ها تقریباً به یک میزان حول دامداری و کشاورزی سازمان یافته بود. پنبه زیر حکومت استعماری به محصول نقدی تبدیل شد و همان‌جا ماند، در حالی که سورگوم، ذرت و برنج خوراک خانوار را تأمین می‌کنند. گاوها تنها دام نیستند؛ آن‌ها شیربها را پرداخت می‌کنند، اختلاف‌ها را حل‌وفصل می‌کنند و جایگاه مرد را مشخص می‌سازند. این پایه کشاورزی یکی از متمایزترین ویژگی‌های زندگی اجتماعی سوکوما را شکل داد: انجمن‌های رقص. باگیکا و باگالو انجمن‌های رقیبی هستند که اجراهای رقابتی‌شان در مراسم تشییع جنازه، جشن برداشت محصول و جشن‌های عمومی برگزار می‌شود. این اجراها بخشی هنر، بخشی تئاتر و بخشی مسابقه آشکار است، و هر طرف از طراحی حرکات، نوای طبل و داروهای منسوب به خود محافظت می‌کند. رقصندگان مار باییه که هنگام اجرا با پیتون زنده سروکار دارند، همان سنت سوکوما هستند که بیگانگان بیش از همه درباره‌اش می‌شنوند، هرچند آن‌ها شاخه‌ای تخصصی در فرهنگ اجرایی بسیار گسترده‌تری هستند.

مسیحیت کاتولیک با هیئت‌های مبلغ پدران سفید در اواخر قرن نوزدهم وارد شد و ریشه‌های عمیقی دواند، به‌ویژه در اطراف بوکومبی و موانزا، و امروز اکثر سوکوما خود را مسیحی می‌دانند، با اکثریت کاتولیک و حضوری چشمگیر از پروتستان‌ها و پنطیکاستی‌ها. اما کیهان‌شناسی کهن ناپدید نشده است؛ آیین‌های نیاکان، فال‌گیری و اقتدار نفومو (درمانگر سنتی) به‌آرامی در کنار زندگی کلیسایی همزیستی دارند، و باورهای جادوگری همچنان نیرویی اجتماعی جدی هستند که گاهی در دوره‌های خشکسالی یا همه‌گیری به شکل‌های غم‌انگیزی بروز می‌کنند. از نظر سیاسی، سوکوما هرگز در یک پادشاهی واحد متحد نشدند؛ ده‌ها قلمرو کوچک زیر فرمان رئیس‌های محلی، یعنی نظام نتمی، بر آن‌ها حکومت می‌کردند. دولت استعماری کوشید این نظام را یکپارچه کند و دولت پس از استقلال سرانجام آن را لغو کرد. این تاریخ غیرمتمرکز قومی به جا گذاشت که خود را به شدت سوکوما می‌داند، بی‌آنکه سنت چندانی از اقتدار مرکزی داشته باشد؛ ویژگی‌ای که در سرعت سازمان‌یابی جوامع سوکوما در سطح روستا، حول تعاونی‌ها، انجمن‌های رقص و کلیسا، دیده می‌شود.