اروتیک هاکائونا

هاکائونا (که به شکل هاکاونا هم نوشته می‌شود) مردمی شبان‌گردِ نیمه‌کوچ‌نشین در حوضهٔ کونن در جنوب‌غربی آنگولا هستند که در داخل خشک استان‌های نامیبه و کونن تا مرز نامیبیا پراکنده‌اند. آنان بخشی از گروه شبانان هرِرو‌زبان‌اند که هیمبا، دیمبا، زمبا و چیمبا را نیز دربر می‌گیرد؛ زبان مشترک، وابستگی به دام و سنت برجستهٔ آرایش شخصی را با آنان دارند. بیرونی‌ها اغلب همهٔ این مردم را یک گروه می‌شمارند، اما هاکائونا هویتی متمایز دارند که بیش از همه در آرایش مو و پوشاک بیان می‌شود.

جامعه و معیشت

اقتصاد هاکائونا بر گله‌های گاو، بز و گوسفند استوار است و در جاهایی که آب فصلی اجازه دهد، با کشت کوچک ارزن و ذرت تکمیل می‌شود. در چشم‌اندازی با بارش کم و نامنظم، خانواده‌ها دام‌ها را میان یک سکونتگاه اصلی و چراگاه‌های دوردست جابه‌جا می‌کنند؛ ریتمی کوچ‌نشینانه که سال را شکل می‌دهد. تبار از الگوی دوگانهٔ رایج میان مردم هرِرو پیروی می‌کند: خط پدری مسئول آتش مقدس و گاوهای آیینی است و خط مادری که دارایی منقول از طریق آن به ارث می‌رسد. آتشی مقدس که در مرکز خانواده نگه داشته می‌شود، زندگان را به نیاکانشان پیوند می‌دهد و اقتدار اجتماعی در دست بزرگان تبار و مالکان ارشد گله است، نه پادشاهان. مهریهٔ پرداختی به‌صورت گاو، ازدواج را رسمی می‌کند و خانواده‌ها را در سراسر مراتع به هم پیوند می‌دهد.

ظاهر و زینت

هاکائونا بیشتر به خاطر آرایش مو شناخته می‌شوند که دختران و زنان جوان می‌بندند و از پیچیده‌ترین نمونه‌ها در این منطقه است. مو با الیاف گیاهی بلند می‌شود و با اوتجیزه بسته می‌شود، خمیری از چربی کره و اخرای سرخ، سپس به رشته‌های بلند اخرایی یا فرم‌های برافراشته و تاج‌مانند شکل داده می‌شود که سن و وضعیت تأهل را نشان می‌دهد. پوست با همان خمیر سرخ پوشانده می‌شود که درخشش گرم ویژه‌ای می‌دهد و زنان دستبندهای آهنی و مسی، گردنبندهای مهره‌ای، زیورهای صدفی و پابندها را روی دامن‌های چرمی نرم‌شده می‌پوشند. زنان متأهل اغلب کلاه‌سر چرمی یا پارچه‌ای هم می‌افزایند. مردان به‌طور سنتی پیچه‌های چرمی می‌پوشیدند و عصای شبانی حمل می‌کردند، هرچند اکنون پارچهٔ صنعتی به‌طور گسترده رایج شده است.

گمان می‌رود شمار هاکائونا تنها چند هزار نفر باشد و انزوای آنان در نیمه‌صحرا به حفظ شکل‌های کهن‌تر زندگی شبانی کمک کرده است. با رسیدن چاه‌های عمیق، جاده‌ها و آموزش به عمق بیشتری از داخل کونن، هاکائونا همچنان نمونه‌ای مستند از فرهنگ‌های دامداری هرِرو‌زبان منطقه و از زیبایی‌شناسی ویژهٔ بدن و مو که با آنان پیوند دارد، باقی می‌مانند.