اروتیک تیدونگ‌ها

تیدونگ‌ها مردم مسلمانِ دهانه‌های رودخانه و جزایر در گوشهٔ شمال‌شرقیِ بورنئو هستند، جایی که کالیمانتان شمالیِ اندونزی به سباح مالزی می‌رسد. سه چیز آنان را کنار هم نگه می‌دارد: یک زبان، خاطرهٔ یک پادشاهی متعلق به خودشان، و یک شیوهٔ زندگی اسلامیِ ساحلی که آنان را از نزدیک‌ترین خویشاوندان زبانی‌شان در درون سرزمین جدا می‌کند. نام آنان معمولاً به واژهٔ tideng، به معنای تپه یا کوه، نسبت داده می‌شود. این با سنتی سازگار است که می‌گوید نیاکانشان پیش از استقرار در کنار رودهای سسایاپ، سمباکونگ و سبوکو و در جزیرهٔ تراکان، از ارتفاعات فرود آمدند.

تیدونگ به شاخهٔ موروتی از زبان‌های آوسترونزی تعلق دارد، بنابراین موروت‌های درون‌سرزمین نزدیک‌ترین خویشاوندان زبانی آنان هستند. دین جایی است که این دو مسیر از هم جدا می‌شوند. تیدونگ‌ها اسلام را پذیرفتند و همراه آن پیوندهایی با سلطنت‌های سولو و بولونگان، فرهنگ درباری شکل‌گرفته در جهان مالایی، و عادتی در میان بیگانگان برای قرار دادن آنان در کنار مالایی‌های ساحلی پدید آمد. در اندونزی اغلب آنان را زیر برچسب گستردهٔ داید می‌آورند، اما هویت تیدونگ خودمختار است. لهجه‌های آنان از رودخانه‌ها و جزایر پیروی می‌کند. زبان اندونزیایی یا مالایی، بسته به سوی مرز، زبان مدرسه و کار است.

پادشاهی کهن تیدونگ که مرکزش در ساحل تراکان بود تا دورهٔ استعمار هلند دوام آورد و سپس استقلالش را از دست داد. مرز انگلیس و هلند بعدها از میان سرزمین تیدونگ کشیده شد و خانواده‌های خویشاوند را در دو کشور متفاوت باقی گذاشت. در سدهٔ بیستم، نفت تراکان را به شهری شرکتی و سپس به میدان جنگ بدل کرد: ژاپن در آغاز سال 1942 این جزیره را تصرف کرد و نیروهای استرالیایی در سال 1945 برای بازپس‌گیری آن جنگیدند. از آن زمان، مهاجران از سراسر مجمع‌الجزایر در بخش‌هایی از سرزمین خودشان، تیدونگ‌ها را به اقلیت بدل کرده‌اند. یکی از دلایلی که ایجاد منطقهٔ تانا تیدونگ در سال 2007 بیش از یک خط تازه روی نقشه بود همین است.

سنت عمداً آشکار نگه داشته می‌شود. در تراکان، بالوی، تالاری چوبی و برافراشته به سبک تیدونگ، محل اقامت شوراهای عرفی و مراسم است. در جشنوارهٔ ایراو تنگکایو، قایقی آراسته با هفت دماغه، یعنی padaw tuju dulung، به دریا فرستاده می‌شود تا هدیهٔ سپاس به آب‌هایی باشد که همواره ساحل را تغذیه کرده‌اند. این یادآوری عمومی است که تیدونگ‌ها پیش از چاه‌های نفتی، اینجا و بر آب، حضور داشتند.