اروتیک سوگو اریگ‌ها

روی کاغذ، سوگو آریگ‌ها مغول هستند. اما وقتی به حرف زدنشان گوش می‌دهید، دعا خواندنشان را می‌بینید یا یک روز را در اردوگاه چرای تابستانی می‌گذرانید، تقریباً همه چیز به تبتی آمدویی شبیه است. همین هویت دوگانه است که آن‌ها را تعریف می‌کند. سوگو واژه تبتی آمدویی برای مغول است. این نام برای چوپانان شهرستان خودمختار مغولی هنان به کار می‌رود، شهرستانی مغول‌نشین در جنوب شرقی چینگ‌های. مناطق خودمختار تبتی آن را احاطه کرده‌اند و نزدیک مرز گانسو و نخستین پیچ بزرگ رود زرد قرار دارد.

نیاکانشان در قرن هفدهم رسیدند. خوشوت‌های مغول، قومی اویراتی از غرب، زیر فرمان گوشی خان به منطقه کوکونور نفوذ کردند. او در سال 1642 مرکز تبت را فتح کرد و دالایی لامای پنجم را بر رأس حکومت آن نشاند. اشراف خوشوت که در این چراگاه‌های جنوبی ساکن شدند به شاهزادگانی قدرتمند بدل شدند و ثروت خود را صرف مکتب گلوگ بودیسم تبتی کردند. شناخته‌شده‌ترین نتیجه آن صومعه لابرانگ است که در سال 1709، اندکی آن‌سوی مرز کنونی با گانسو و با حمایت یکی از شاهزادگان مغول هنان بنا شد. پس از آنکه سلسله چینگ قیام خوشوت‌ها را در دهه 1720s سرکوب کرد، مغولان کوکونور را در قالب پرچم‌ها (بنرها) سازمان داد و شاهزادگان هنان جایگاه رهبری خود را میان آنان حفظ کردند.

مغولان خوشوت که میان چوپانان تبتی زندگی می‌کردند و در صومعه‌های تبتی آموزش دیدند، طی نسل‌ها به زبان تبتی آمدویی روی آوردند و زبان مغولی در خانه‌ها از کاربرد افتاد. طبقه‌بندی رسمی مغولی باقی ماند. در دهه‌های اخیر زبان مغولی به برخی کلاس‌های درس محلی بازگشته و شهرستان در زندگی عمومی به تاریخ مغولی خود تکیه کرده است. این امر به این مکان چهره‌ای مغولی و آگاه از خود می‌دهد، در منطقه‌ای که تقریباً همه ساکنان دیگر به تبتی سخن می‌گویند و زندگی می‌کنند.

زندگی هنوز بر محور دام می‌چرخد. خانواده‌ها یاک، گوسفند و اسب را در چراگاه‌هایی بالاتر از 3,000 متر پرورش می‌دهند و میان زمستان‌گاه و تابستان‌گاه جابه‌جا می‌شوند. منطقه پیرامون پیچ رود زرد به اسب مقاوم هه‌چو شهرت دارد. دین بخشی از زندگی روزمره است و جدا از آن نیست. پرچم‌های دعا بر گردنه‌های کوهستان، طواف گرد صومعه‌ها، چراغ‌های کره‌ای در خانه‌ها و دیدار با لاماها در زمان بیماری یا تصمیم‌های بزرگ، همگی رسوم روزمره گلوگ در اینجا هستند، همان‌گونه که برای همسایگان تبتی‌شان چنین است. آنچه سوگو آریگ‌ها را متمایز می‌کند هیچ عرف واحدی نیست، بلکه این است که دو تاریخ را هم‌زمان با خود دارند: تبار مغولی اویراتی و در تقریباً همه چیز دیگر تبتی آمدویی.