اروتیک شیناشا

شیناشا مردمی‌اند که در شمال رود ماندند. زبان آنان، بورو، به خوشهٔ گونگا از اوموتیک شمالی تعلق دارد. نزدیک‌ترین خویشاوندانش، کافا و شکاچو، در فاصلهٔ صدها کیلومتر در جنگل‌های قهوهٔ جنوب غربی اتیوپی رایج‌اند. میان آنها درهٔ آبای، یعنی نیل آبی، و چندین قرن گسترش مردمان دیگر قرار دارد. گویشوران گونگا زمانی سرزمینی در هر دو کرانه داشتند. فشار از سوی پادشاهی مسیحی کوهستان و سپس جنبش‌های اورومو در سده‌های شانزدهم و هفدهم آن بلوک را از هم گسست. جوامع جنوبی جذب شدند و شیناشا به‌صورت بازماندهٔ شمالی در جایی باقی ماندند که اکنون منطقهٔ متکل در بنیشانگول-گوموز است. آنان خود را بورو می‌نامند. شیناشا نامی بیرونی است، همان که در امهری به کار می‌رود، و در کاربرد رسمی ماندگار شده است.

سرشماری ۲۰۰۷ کمی بیش از پنجاه هزار شیناشا را ثبت کرد که در بخش‌هایی مانند بولن، دیباته، ومبرا و دانگور زندگی می‌کنند. آنان سورگوم، ذرت، ارزن و تف می‌کارند، گاو نگه می‌دارند و زنبورستان دارند. زمین از کوهستان خنک به دشت گرم فرود می‌آید و شیناشا آن را با همسایگانی از گوموز، اوی آگاو، امهرا و اورومو تقسیم می‌کنند. از این رو تقریباً همه چندزبانه‌اند. امهری و اورومو زبان‌های کاری روزمره‌اند و در برخی بخش‌ها بورو را کاملاً از خانه بیرون رانده‌اند، و به همین دلیل از دست رفتن زبان دغدغه‌ای جاری برای ریش‌سفیدان و معلمان شیناشا است. از نظر سیاسی این گروه وزنی بیش از آنچه اندازه‌اش نشان می‌دهد دارد. قانون اساسی منطقه، شیناشا را یکی از پنج قوم بومی بنیشانگول-گوموز نام می‌برد، در کنار برتا، گوموز، ماو و کومو.

بیشتر شیناشا مسیحیان ارتدوکس اتیوپیایی‌اند، با اقلیت‌های پروتستان و مسلمان، و باورهای کهن در کنار تقویم کلیسا ادامه دارند. سنت شفاهی ریشهٔ این مردم را به کنعان می‌رساند، با مهاجرتی طولانی از راه مصر به اتیوپی. این روایت آنان را در همان چارچوب کتاب مقدس قرار می‌دهد که همسایگان کوهستانی‌شان ادعا می‌کنند. تبار از راه طایفه‌های پدرتبار منتقل می‌شود و ریش‌سفیدان طایفه هنوز بخش بزرگی از کاری را انجام می‌دهند که در جاهای دیگر بر عهدهٔ دادگاه‌هاست. اختلاف بر سر زمین، آسیب و حتی قتل از طریق نظامی عرفی به نام نمو حل می‌شود که سلسله‌ای پلکانی از شوراهای ریش‌سفیدان است. داوری‌های آن به آشتی میان خانواده‌ها نظر دارد نه به مجازات، و بسیاری بیشتر از دادگاه‌های دولتی به آن اعتماد دارند. سال با گارو، سال نوی شیناشا که حدود سپتامبر جشن گرفته می‌شود، نو می‌شود. گارو گردهمایی‌ای اجتماعی است و، بیش از پیش، اعلامی عمومی که بوروها هنوز اینجا هستند.