اروتیک مپوتو

مپوتو مردمی کنار دریاچه‌اند. روستاهای آنان در امتداد ساحل تانزانیایی دریاچهٔ نیاسا قرار دارد، آبی که بقیهٔ جهان آن را دریاچهٔ ملاوی می‌نامند، و بر نواری باریک از ماسه و مزارع کاساوا واقع شده که میان دریاچه و دیوار شیب‌دار ارتفاعات ماتنگو فشرده شده است. این ناحیه منطقهٔ نیاسا است که در سال 2012 از منطقهٔ مبینگا جدا شد، در استان روووما در تانزانیا، و شهر اصلی و بندر آن خلیج مبامبا است. بیگانگان، و اغلب خود مپوتوها، نام گسترده‌تر وانیاسا به معنای مردم دریاچه را به کار می‌برند، و زبان را به همان اندازه کینیاسا می‌نامند که چیمپوتو. برآوردهای اواخر دههٔ 1980 شمار مپوتوها را در تانزانیا حدود 80,000 نفر اعلام کرده‌اند، با جمعیتی کمتر در سوی ملاوی.

چیمپوتو زبانی بانتو از خوشهٔ کوچک ماندا است و نزدیک‌ترین خویشاوندانش گفتار همسایگان بلافصل آن است: ماندا در شمال در امتداد ساحل، ماتنگو در تپه‌ها، نگونی سونجئا و تونگا آن سوی آب در ملاوی. تقریباً همه همچنین به سواحیلی تکلم می‌کنند که مدرسه، کلیسا و تجارت را پیش می‌برد. زندگی روزمره بر محور دریاچه می‌چرخد. مردان با قایق‌هایی که از تنهٔ درخت حفر شده‌اند ماهی می‌گیرند، غالباً شبانه با چراغ، و ماهی‌های ریز نقره‌ای را که خشک‌شده در آفتاب فروخته می‌شوند صید می‌کنند. کاساوا غذای اصلی نشاسته‌ای است و برنج در جاهایی افزوده می‌شود که رودخانه‌ها به ساحل می‌رسند. ماهی خشک‌شده به سمت بالا به سرزمین قهوهٔ ماتنگو برده می‌شود و ذرت، لوبیا و پول نقد به پایین بازمی‌گردد.

سدهٔ نوزدهم دو گروه بیگانه را به منطقه آورد. نخست نگونی‌ها از جنوب رسیدند، پادشاهی‌های غارتگر گرد سونجئا بنا کردند و بر هر جامعه‌ای که در دسترسشان بود فشار سختی آوردند. سپس مبلغان آنگلیکن بعثت دانشگاه‌ها برای آفریقای مرکزی آمدند که با کشتی بخار از جزیرهٔ لیکوما بر ساحل کار می‌کردند و ایستگاهی در لیولی بنا کردند. نتیجه هنوز پیداست: ساحل دریاچه به سمت آنگلیکن‌ها گرایش دارد، در حالی که ارتفاعات پشت آن محکماً کاتولیک‌اند، و آیین‌های کهن دربارهٔ نیاکان و شفا همراه با هر دو ادامه دارد. در دوران حکومت آلمان لیولی را اسفینکس‌هافن می‌نامیدند و در اوت 1914 یک قایق جنگی مسلح بریتانیایی کشتی بخار آلمانی را روی سکوی پرتاب کشتی آنجا از کار انداخت، که اغلب به عنوان نخستین نبرد دریایی جنگ جهانی اول توصیف می‌شود. گفته می‌شود که ناخدای آلمانی هنوز نشنیده بود که جنگ اعلام شده است.

دریاچه همچنان محل مناقشه است. ملاوی بر پایهٔ معاهدهٔ استعماری 1890 ادعا دارد که آب تا خط ساحلی تانزانیا از آنِ اوست، تانزانیا خط میانی را مطرح می‌کند، و ماهیگیران مپوتو در آبی که میان آن دو قرار دارد کار می‌کنند. در ساحل، رقص‌هایی که عروسی‌ها و تعطیلات را نشان می‌دهند با همسایگان در امتداد دریاچه مشترک‌اند: مگاندا، رقص رژهٔ مردانه با یونیفرم‌های یکسان که از دسته‌های نظامی استعماری برآمده است، و کیودا، که متعلق به زنان است.