اروتیک سافوا

صفوا مردم ارتفاعات اطراف شهر مبیا در مرتفعات جنوبی تانزانیا هستند و سرزمین خود را «اوسافوا» می‌نامند. این منطقه تپه‌زار خنک و پرآب است با قطعات زراعی شیب‌دار و کف دره‌ها، که ذرت، لوبیا و سیب‌زمینی خوراک بیشتر خانوارهاست. شهر مبیا در پی هجوم طلاجویان به میدان‌های طلای لوپا در دهه 1920 شکل گرفت و درون قلمرو صفوا قرار دارد. از این رو هویت صفوا بخشی از هویت شهری نیز هست، و بسیاری از خانواده‌ها علاوه بر مزرعه‌ای روی دامنه تپه، خویشاوندانی در شهر دارند.

زبان آنان، کیسافوا، زبانی بانتویی از گروه کوچکی است که در اطراف مبیا صحبت می‌شود و نزدیک‌ترین خویشاوندانش مالیلا و نیهیا هستند. این زبان به روشنی از نیاکیوسا که در دامنه‌های جنوبی به سوی دریاچه نیاسا گسترده است و از زبان سانگو که در دشت‌های شمال شرقی زندگی می‌کنند متمایز است. گویش‌ها از یک ناحیه به ناحیه دیگر تغییر می‌کنند و گویشوران چند منطقه گویشی را بازمی‌شناسند. همه سواحیلی را به عنوان زبان ملی به کار می‌برند، و در خود مبیا بیشتر گفتگوهای روزمره به سواحیلی است.

صفوا هرگز یک پادشاهی واحد تشکیل ندادند. در سده نوزدهم زیر فرمان شماری از رؤسای محلی کوچک زندگی می‌کردند و همین آنان را در برابر خطر آسیب‌پذیر ساخت، هنگامی که حاکم سانگو به نام مرِره به سوی غرب رانده شد و هِه‌ه‌ها او را به آن سو راندند. او به سرزمین صفوا درآمد و پایتخت خود را در اوتنگوله برپا کرد. حکومت سانگو در دهه 1890 جای خود را به فتح آلمانی داد و پس از جنگ جهانی اول به اداره بریتانیا سپرده شد. مبلغان کلیسای موراوی در همان سال‌ها رسیدند. یکی از آنان، الیزه کووتس-کرتشمر، آن‌قدر میان صفوا ماند که در دهه 1920 گزارشی چندجلدی به زبان آلمانی درباره زندگی و باورهای آنان منتشر کرد، که هنوز یکی از کامل‌ترین مدارک آن دوران است.

مسیحیت اکنون دین اصلی است. کلیسای موراوی ریشه‌های ژرفی در منطقه دارد و در کنار آن جماعت‌های کاتولیک، لوتری و پنطیکاستی نیز وجود دارند. با این حال، تبیین‌های کهن درباره علت رسیدن بدبختی ناپدید نشده‌اند. این تبیین‌ها توجه انسان‌شناس آلن هارود را جلب کردند که در پژوهشی به سال 1970 درباره جادوگری و افسون‌گری در میان صفوا استدلال کرد که نوع اتهامی که مردم وارد می‌کنند به نسبت خویشاوندی میان متهم‌کننده و متهم بستگی دارد. برای بسیاری از صفوا، زندگی کلیسایی و آن تبیین‌های کهن درباره بیماری، بدشانسی و کشمکش خانوادگی هنوز کنار هم وجود دارند و هر یک هنگامی به کار می‌آید که دیگری ناتوان به نظر برسد.