اروتیک وینزا

قوم وینزا بیش از هر چیز با یک چیز شناخته می‌شود و آن نمک است. سرزمین آنان، اوینزا، در امتداد رود ملاگاراسی در منطقه کیگوما در غرب تانزانیا و در داخل کشور، دور از دریاچه تانگانیکا واقع است و در مرکز آن چشمه‌های شورابه‌ای قرار دارد که مردم از مدت‌ها پیش آب آن را می‌جوشانده‌اند. باستان‌شناسان در آنجا آثار تولید نمک یافته‌اند که به بیش از هزار سال پیش، تا عصر آهن آغازین، بازمی‌گردد و این امر اوینزا را جزو قدیمی‌ترین محل‌های شناخته‌شده تولید نمک در شرق آفریقا قرار می‌دهد. خود وینزاها مردمی کوچک‌اند که در تخمینی در سال 1987 حدود ده هزار نفر برآورد شده‌اند، اما قرن‌ها بر چیزی تکیه داشتند که همه در گستره‌ای وسیع از داخل کشور به آن نیاز داشتند.

این امر شیوه کار این سرزمین را شکل داد. در قرن نوزدهم، رؤسای وینزا نمک را تولید نمی‌کردند بلکه بیشتر دسترسی به آن را کنترل می‌کردند. هر فصل خشک، وقتی آب پایین می‌رفت و چشمه‌ها قابل بهره‌برداری می‌شدند، بیگانگان از جهات گوناگون به آنجا می‌آمدند تا اردو بزنند، هیزم ببرند و شورابه را در کوزه‌های گلی بجوشانند، و رؤسا بخشی از آنچه را با خود می‌بردند دریافت می‌کردند. همین حاکمان گذرگاه کشتی‌ای را بر ملاگاراسی در اختیار داشتند که بر سر جاده اصلی کاروان‌ها از ساحل، از طریق اونیامویزی تا اوجیجی روی دریاچه قرار داشت. سیاحان اروپایی، از جمله برتون و استنلی، از عوارض گمرکی شکایت کردند. از نگاه وینزاها این کار تجارت سالمی بود: یک حکومت کوچک که از یک گذرگاه رودخانه‌ای و چند چشمه زندگی می‌کرد.

حکومت استعماری به این وضع پایان داد. شرکتی آلمانی در اوایل سال‌های 1900 چشمه‌ها را در اختیار گرفت و کارخانه‌ای مدرن ساخت، راه‌آهن مرکزی به کیگوما اندکی پیش از جنگ جهانی اول از اوینزا گذشت و نمک از درآمد رؤسا به کار مزدی تبدیل شد. کارخانه تجاری تولید نمک هنوز در آنجا فعال است و شهر نام خود را به یک ناحیه داده است.

زبان کیوینزا از زبان‌های بانتو است و در همان خوشه‌ای قرار دارد که کیروندی و کینیاروآندا در آن هستند، و از همه به زبان ها نزدیک‌تر است که قوم بسیار بزرگ‌تری در شمال آن را به کار می‌برد. از دیگر همسایگان می‌توان به جیجی‌ها به سمت دریاچه، تونگوه‌ها و بنده‌ها در جنوب و نیامویزی‌ها در شرق اشاره کرد. امروزه بیشتر کارهای روزمره با زبان سواحیلی انجام می‌شود و زبانی با این تعداد اندک گویشور، فشار آشکاری را تجربه می‌کند. اسلام که همراه کاروان‌ها وارد شد و مسیحیت هر دو در این منطقه پیروانی دارند و روایت‌های قدیمی‌تر، پیش از آغاز فصل نمک، آیین‌هایی را برای ارواح چشمه‌ها توصیف می‌کنند. از آن زمان درباره وینزاها کم نوشته شده و بسیاری از زندگی کنونی آنان به سادگی ثبت نشده است.