اروتیک جبرتی‌ها

جبرتی‌ها مسلمانان مرتفعات مسیحی‌نشین‌اند. در فلات اریتره و شمال اتیوپی، جایی که کلیسای ارتدوکس از قرن چهارم زندگی را شکل داده است، آن‌ها همان تیگرینیای همسایگانشان را حرف می‌زنند، همان اینجرا را می‌خورند، در همان بازارها داد و ستد می‌کنند و رو به مکه نماز می‌خوانند. این ترکیب تمام هویت آن‌هاست: نه زبانی جداگانه و نه قلمروی ویژه، بلکه ایمانی که مدت زیادی در سرزمینی که دین دیگری آن را تعریف کرده نگه داشته شده است.

نام این گروه از جباره یا جبرت گرفته شده است، اصطلاحی کهن برای سرزمین مسلمان‌نشین اطراف زیلع و ایفات بر راه‌های رسیدن به دریا، و با گذشت زمان به مسلمانان مرتفعات به‌طور کلی اطلاق شد. سنت جامعه به عقب‌تر از این می‌رود، به یاران پیامبر که در قرن هفتم نزد پادشاه اکسوم پناه گرفتند. مسجد نجاش در تیگرای این روایت را نشان می‌دهد و هنوز زائران را جذب می‌کند. برخی خانواده‌ها نسب خود را به آن نخستین مهاجران یا به مهاجران عرب بعدی می‌رسانند؛ مورخان بیشتر ترکیبی از مهاجران و گرویده‌های بومی را می‌بینند. به هر حال، جبرتی‌ها دوست دارند یادآور شوند که پیش از آن‌که در مدینه مسلمانی باشد، در مرتفعات آن‌ها مسلمانانی بوده‌اند.

زیر حکومت سلطنتی مسیحی، مسلمانان عموماً از حقوق ارثی زمین، که پایه‌ی جایگاه در مرتفعات بود، محروم بودند. جبرتی‌ها به آنچه برایشان مانده بود روی آوردند: تجارت دوربرد، بافندگی، خیاطی و فلزکاری. میان فلات و بندر مصوع کاروان می‌راندند و شهرهای منطقه هنوز نشان آن‌ها را دارند، چنان‌که خانواده‌های جبرتی از اسمرا تا عدوا، مکله و گوندر در بازارها برجسته‌اند. پست‌ترین نقطه در اواخر دهه‌ی 1870 رسید، زمانی که امپراتور یوهانس چهارم به مسلمانان دستور داد یا مسیحی شوند یا بروند. برخی غسل تعمید را تنها به نام پذیرفتند، برخی به سودان و سواحل گریختند، و خاطره‌ی آن هنوز محو نشده است. در خارج، رواقی برای دانشجویان به نام رواق جبرتیه قرن‌ها در الازهر قاهره برپا بود، و مورخ مصری عبدالرحمن جبرتی از خاندانی وابسته به آن بود.

زندگی روزمره موازی با زندگی همسایگان مسیحی جریان دارد، با چند مرز ثابت. مشهورترین آن‌ها به گوشت مربوط است: بر اساس رسم کهن، هیچ‌یک از دو جامعه حیواناتی را که توسط دیگری ذبح شده باشند نمی‌خورد، بنابراین هر جشن عروسی مشترک به دو قصاب و دو دیگ نیاز دارد. عربی برای نماز و آموزش دینی به کار می‌رود، و تیگرینیا یا امهری برای همه‌ی امور دیگر. در اریتره، دولت جبرتی‌ها را در ملیت تیگرینیا می‌شمارد، نه به‌عنوان یکی از نه گروه به رسمیت شناخته‌شده‌ی کشور، طبقه‌بندی‌ای که بسیاری از جبرتی‌ها، به‌ویژه در پراکندگی در عربستان سعودی، سودان، اروپا و آمریکای شمالی، همچنان با آن مخالفت می‌کنند.