اروتیک رونگا

رونگاها مردمی کوچک در جنوب فلورس در شرق اندونزی هستند، و آنچه بیش از همه آنان را متمایز می‌کند زبانی است که در خانه به آن سخن می‌گویند. آنان در گوشه جنوب شرقی ناحیه مانگاری شرقی زندگی می‌کنند، در بخش کوتا کومبا و اطراف آن، نزدیک مرز با نگادا. روی نقشه، آنان در ناحیه‌ای قرار دارند که به نام مانگاری‌ها نامیده شده، یعنی مردم اصلی غرب فلورس، و بیگانگان اغلب ایشان را مانگاری به شمار می‌آورند. اما زبانشان چیز دیگری می‌گوید. این زبان به سوی شرق اشاره دارد، به سوی نگادا و دیگر مردمان مرکز فلورس.

رونگا به گروه زبان‌های استرونزی مرکز فلورس تعلق دارد، همراه با نگادها، ناگه، کئو و اندِه-لیو. این زبان شکلی از زبان مانگاری نیست. تنها چند هزار نفر به آن سخن می‌گویند و تقریباً همه‌شان هر روز میان زبان‌ها جابه‌جا می‌شوند: رونگا در خانه و در روستا، مانگاری با همسایگان، و اندونزیایی در مدرسه، در کلیسا و در هر کار اداری با دولت. چندزبانی در سراسر فلورس امری عادی است، اما زبانی به این کوچکی را فرسوده می‌کند، و رونگا عموماً جزو زبان‌های در خطر انقراض منطقه به شمار می‌آید. زبان‌شناسان سال‌ها صرف ثبت دستور زبان، واژگان و اجراهای شفاهی آن کرده‌اند، در حالی که گویشوران مسن و مسلط هنوز زنده‌اند.

مانند بیشتر مردم فلورس، اکثریت قاطع رونگاها کاتولیک رومی هستند. این نتیجه فعالیت‌های تبلیغی است که در قرن بیستم، زیر حکومت استعماری هلند، در درون جزیره گسترش یافت. تقویم کلیسا بخش بزرگی از زندگی روستایی را شکل می‌دهد، اما adat را، یعنی حقوق عرفی و آیین‌هایی که هنوز بر زمین، ازدواج و تکالیف در برابر نیاکان حکم می‌راند، کنار نزده است. بیشتر خانواده‌ها این دو را رقیب یکدیگر نمی‌دانند. یک مراسم قداس و یک آیین عرفی می‌توانند در همان مناسبت برگزار شوند و هیچ‌کس در این کار شگفتی نمی‌بیند.

آنچه مردم بیش از همه از سنت رونگاها یاد می‌کنند vera است، رقصی دسته‌جمعی با سرود که در رویدادهای مهم آیینی برگزار می‌شود، از جمله رویدادهایی که پیرامون مرگ‌اند. بندهای آن از زبان آیینی رسمی بهره می‌برد، نه گفتار روزمره، پس اجرای آن کنشی برای یادآوری است به همان اندازه که مراسم است. برای جامعه‌ای که زبانش زیر فشار است، vera اهمیتی دوچندان دارد. این یک آیین است، و در عین حال یکی از معدود جاهایی است که رونگا هنوز در کامل‌ترین صورتش شنیده می‌شود.