اروتیک اوبولو

اوبولو همان مردمی هستند که نقشه‌های استعماری، دفاتر تجاری بانی و بیشتر نیجریایی‌ها ایشان را آندونی می‌نامند، نامی که خود اوبولوها عمدتاً هنگام سخن گفتن با بیگانگان به کار می‌برند. آنان مردمی آب‌شورزی در شرق دلتای نیجر هستند که بر ساحلی ناهموار از جزیره‌های حرا، آبراهه‌های جزرومدی و پشته‌های ماسه‌ای ساکن‌اند، جایی که رودهای آندونی و ایمو به اقیانوس اطلس می‌رسند. امروزه این ساحل میان منطقه محلی آندونی در ایالت ریورز و منطقه اوبولوی شرقی در ایالت آکوا ایبوم نیجریه تقسیم شده است، با نگو به عنوان مرکز سنتی و اوکوروئته که شهرهای شرقی بر آن تکیه دارند. ماهی‌گیری در اینجا بیش از آنکه یک حرفه باشد، واقعیت سازمان‌دهنده زندگی است: قایق‌ها و تورهای جزرومدی، ماهی‌های دودی‌ای که به بازارهای درون‌سرزمین فرستاده می‌شوند، و حلزون‌های دریایی و صدف‌های خوراکی که هنگام جزر از گل بیرون کشیده می‌شوند. نفت بعدها رسید و آلودگی‌هایی به همراه آورد که اکنون همان آبراهه‌هایی را آلوده می‌کند که اقتصاد بر آن‌ها استوار است.

آنچه اوبولوها را از همسایگانشان متمایز می‌کند زبان آنهاست. زبان اوبولو به شاخه پایینیِ زبان‌های کراس تعلق دارد و از این رو با ایبیبیو و افیک در شمال‌شرق خویشاوند است، نه با زبان ایجاوی ایبانی‌های بانی و اوکریکا در غرب یا با زبان اوگونی در شمال. لهجه‌های آن، از جمله نگو، اونیادا، آتابا، اوکوروئته و ایکو، از خوشه‌های اصلی شهرها پیروی می‌کنند. اوبولوها تلاش غیرمعمولی برای حفظ نوشتار و آموزش این زبان به خرج داده‌اند: یک سازمان ترجمه بومی کتاب مقدس را به اوبولو برگرداند و برنامه سوادآموزی‌ای راه انداخت که کمتر جامعه‌ای با این اندازه می‌تواند با آن برابری کند. مسیحیت اکنون دین اکثریت است، اما نظم کهن به سادگی کنار نرفته است. یوک-اوبولو، خدای ملی، هنوز زیارتگاه و کاهنان دارد و آیین‌های کهن در کنار کلیسا ادامه یافته‌اند، نه اینکه کنار گذاشته شوند.

تاریخ اینجا بر آب رقم خورده است. در قرن‌های هجدهم و نوزدهم، آندونی‌ها هم شرکای تجاری و هم رقبای مسلح بانی بودند، بندر بزرگ تجارت برده و روغن نخل در غرب آنان، و جنگ‌های میان این دو چندین بار درگرفت، فیصله یافت و دوباره آغاز شد. بانی آنان را مردمی سخت‌رام‌شدنی به یاد می‌آورد. اوبولوها به یاد دارند که سرزمین خود را نگه داشتند. این خصلت، همراه با عادت آنان به اداره امورشان از طریق شوراهای شهری زیر نظر سران روستاها، به دوران نیجریه منتقل شد؛ دورانی که در آن اوبولوها اصرار دارند به عنوان ملتی مستقل شمرده شوند، نه زیرمجموعه‌ای از ایجاوها یا ایبیبیوها. خطی که آنان را میان دو ایالت تقسیم کرده هرگز برای مردمی که خود را یک واحد می‌دانند خوشایند نبوده است.