اروتیک ندامبا

مردم ندامبا ساکنان دشت‌های سیلابی هستند. آنچه آنان را متمایز می‌کند نه یک پادشاهی است و نه یک دژ کوهستانی، بلکه رودی به نام کیلومبرو است که هر فصل بارانی در دره‌اش در جنوب مرکزی تانزانیا سرریز می‌شود و رسوبی برجای می‌گذارد که زمین را برای کشت ارزشمند می‌کند. روستاهای ندامبا در امتداد این دره در منطقه موروگورو قرار دارند، در فرورفتگی کم‌ارتفاع میان کوه‌های اودزونگوا و ارتفاعات ماهنگه، و بیشترشان در شهرستان‌های کنونی کیلومبرو، اولانگا و مالینیی واقع‌اند.

زندگی بر مدار تقویم آب می‌چرخد. برنج مهم‌ترین محصول است و برای گرفتن سیلاب کاشته می‌شود، در حالی که رود و کانال‌های جانبی آن ماهی تأمین می‌کنند و زمین‌های مرتفع‌تر ذرت و کاساوا می‌دهند. محافظت از مزارع در حال رسیدن در برابر پرندگان و جانوران خود فصل کاری مستقلی است، و بسیاری از خانوارها تا زمانی که محصول روی زمین است، وقت خود را میان روستا و آلونک کشتزاری نزدیک قطعات‌شان تقسیم می‌کنند.

زبان ندامبا که در سواحیلی به نام کیندامبا شناخته می‌شود، از زبان‌های بانتو است و نزدیک‌ترین خویشاوند آن پوگورو است که همسایگانی که بیشتر دره را با آنان شریک‌اند به آن سخن می‌گویند. جوامع مبونگا، بنا و ههه چندان دور نیستند. سواحیلی، زبان مدرسه، کلیسا، بازار و شهر دره ایفاکارا، از هر سو بر کیندامبا فشار می‌آورد و در روستاهایی که چند قوم کنار هم زندگی می‌کنند به عنوان زبان مشترک به کار می‌رود. مسیحیت که پس از بیش از یک قرن فعالیت مبلغان در اطراف ماهنگه عمدتاً کاتولیک است، گسترده است و اسلام نیز پیروان استواری دارد. باورهای کهن درباره نیاکان و زمین زیر هیچ‌یک از این دو دین ناپدید نشده‌اند.

سده بیستم بر دره سخت گذشت. جنگ ماجی ماجی علیه حکومت آلمان در سال 1905 به ماهنگه رسید و قحطی‌ای که در پی تلافی‌جویی‌های آلمانی‌ها آمد، جوامع سراسر جنوب تانزانیا را ویران کرد. دهه‌های بعد راه‌آهن تازارا را از میان دره آوردند، و کارزارهای گردآوری روستایی در دهه 1970، مزارع شکر و برنج، قواعد حفاظت از تالاب‌ها و ورود گله‌داران دام از مناطق دیگر را به همراه داشتند. هر یک از این‌ها بر زمین‌های دشت سیلابی فشار آورده‌اند که خانواده‌ها‌ی ندامبا روزگاری آن را بر اساس شرایط خود اداره می‌کردند، و مجادله بر سر اینکه چه کسی مجاز است کجا کشت کند، ماهی بگیرد یا بچراند، اکنون بخش ثابتی از زندگی دره شده است.