اروتیک ناخی‌ها

ناخی‌ها مردم حوضه لی‌جیانگ هستند، جایی که رود جین‌شا نخستین پیچ بزرگ خود را در پای کوه برفی اژدهای یشمی در شمال غربی یون‌نان می‌زند، و بخشی از آنان نیز در جنوب غربی سیچوان ساکن‌اند. بیشتر غیربومیان از راه یک خط با این مردم آشنا می‌شوند. نگاره‌های دونگبا، یعنی پیکره‌های کوچک ترسیم‌شده روی کاغذهایی که با دست رونویسی شده‌اند، اغلب آخرین خط تصویری خوانده می‌شوند که هنوز در کاربرد است، و کتاب‌های آیینی نوشته‌شده با آن‌ها در سال 2003 در فهرست «حافظه جهانی» یونسکو ثبت شدند. با این حال، این خط به کاهنان دونگبا تعلق دارد، نه به زندگی روزمره. مردم عادی ناخی به چینی می‌نویسند و به زبان ناشی سخن می‌گویند، زبانی از خانواده چینی-تبتی که امروزه معمولاً در شاخه کوچک و مستقل ناییک جای داده می‌شود؛ شاخه‌ای که با زبان قوم نا یا موسو در دریاچه لوگو مشترک است، مردمی که دولت چین آنان را در یون‌نان جزو ناخی‌ها به شمار می‌آورد. زبان تبتی در شمال و زبان بای در جنوب قرار دارند و ناخی از هر دو وام گرفته، اما همچنان زبانی مستقل مانده است.

دین لایه‌لایه است، نه انتخابی. سنت دونگبا حرفه کاهنان با خواندن سرود، پیشکش و جن‌گیری است که تا حدی زیر تأثیر آیین بون تبتی شکل گرفته و دغدغه اصلی‌اش حفظ آرامش با ارواح شو است که مالک کوه‌ها، چشمه‌ها و جنگل‌ها هستند. بودیسم تبتی و دین عامه چینی بدون هیچ احساس تناقضی بر روی آن قرار گرفته‌اند. یک خانواده ممکن است برای مراسم تدفین یک کاهن دونگبا را فرابخواند و در عین حال در جشن سان‌دوئو در ماه دوم قمری برای او بخور بسوزاند؛ سان‌دوئو جنگاور-نگهبانی است که با خود کوه برفی یکی دانسته می‌شود. تاریخ بر چند نقطه عطف چرخید. طایفه مو در دوره سلسله مینگ به‌عنوان رؤسای موروثی بر لی‌جیانگ فرمان می‌راند، نام خانوادگی چینی خود را از نخستین امپراتور مینگ گرفت و کاروان‌هایی را از جاده چای به سوی تبت در شمال فرستاد. در سال 1723 سلسله چینگ آنان را با مقامات منصوب جایگزین کرد و قواعد ازدواج کنفوسیوسی را بر مردمی تحمیل کرد که آزادانه دلدادگی می‌کردند. موج خودکشی‌های دونفره زوج‌های جوان که پس از آن پدید آمد هنوز در ترانه‌ها یاد می‌شود، همراه با این باور که کوه به عاشقانی که با هم مرده‌اند پناه می‌دهد. شهر قدیمی لی‌جیانگ که پس از زلزله 1996 بازسازی شد، به محوطه میراث جهانی تبدیل شد و سپس به موتور گردشگری انبوه بدل گشت که اکنون بخش بزرگی از خانواده‌های ناخی را به کار گرفته است.

به چشم‌آمدنی‌ترین رسم در خیابان، شنل پوست گوسفند زنان است که هفت قرص گلدوزی‌شده بر آن دوخته شده و گفته می‌شود نشان می‌دهد که زن ستارگان و ماه را بر پشت خود حمل می‌کند. این شنل به تقسیم کار کهنی اشاره دارد که در آن زنان مزارع، بازارها و مغازه‌ها را اداره می‌کردند، در حالی که مردان درس می‌خواندند، دور از خانه تجارت می‌کردند یا در ارکسترهای دونگ‌جینگ می‌نواختند که امروز با عنوان موسیقی کهن ناشی باقی مانده‌اند. زنان مسن‌تر هنوز هر روز این شنل را می‌پوشند. بیشتر جوانان ناخی آن را نمی‌پوشند، و زبان ناشی در شهر در برابر ماندارین عقب‌نشینی می‌کند، هرچند در روستاهای کنار رودخانه همچنان استوار مانده است.