اروتیک موانگا

بیگانگان گاهی این نام را به «موانگا» کوتاه می‌کنند، اما این مردم معمولاً «ناموانگا» یا «ویناموانگا» خوانده می‌شوند و زبانشان «ایچیناموانگا» است. آنها مردمی کشاورز و بانتوزبان‌اند که در فلات مرتفع میان انتهای شمالی دریاچه مالاوی و انتهای جنوبی دریاچه تانگانیکا زندگی می‌کنند، و از قضا سرزمینشان در دو سوی یکی از شلوغ‌ترین گذرگاه‌های منطقه گسترده است. ناکونده در سوی زامبیا و توندوما در سوی تانزانیا هر دو در سرزمین ناموانگا قرار دارند، و جاده بزرگ شمالی، راه‌آهن TAZARA و صف‌های طولانی کامیون‌هایی که به سمت دارالسلام می‌روند، همگی از این سرزمین می‌گذرند. برای بسیاری از خانواده‌ها، تجارت از آن مرز به اندازه ذرت، ارزن انگشتی، لوبیا و دام که پایه‌های زندگی روستایی‌اند اهمیت دارد.

آن مرز کار خودشان نبود. وقتی بریتانیا و آلمان در سال 1890 خط میان حوزه‌های نفوذشان را تعیین کردند، سرزمین ناموانگا میان آنچه بعدها رودزیای شمالی و آفریقای شرقی آلمان شد تقسیم شد، و این تقسیم از هر دو رژیم استعماری بیشتر دوام آورد. در همان دهه، مبلغان پرسبیتری اسکاتلندی از لیوینگستونیا آمدند و ایستگاهی در موِنزو، نزدیک ناکونده امروزی، دایر کردند. موِنزو بعدها نام خود را به یکی از نخستین انجمن‌های رفاه آفریقایی در رودزیای شمالی داد که حدود سال 1912 به دست مردانی دانش‌آموخته در مدارس میسیونری تأسیس شد، گامی آغازین و فروتنانه به سوی سیاستی که نیم قرن بعد زامبیای مستقل را پدید آورد.

نزدیک‌ترین خویشاوندان زبانی ایچیناموانگا نییها، مالیلا و سافوا در ارتفاعات جنوبی تانزانیا هستند، نه مامبوه که درست در غرب آن به آن سخن گفته می‌شود. در سوی زامبیا، بمبا نقش زبان مشترک منطقه را دارد، همان‌طور که سواحیلی در تانزانیا این نقش را دارد، پس دوزبانگی امری عادی است. تبار از طریق پدر دنبال می‌شود، که تضادی واقعی با بمباهای مادرتبار در جنوب است، و ازدواج به‌طور سنتی با شیربهایی که دو خانواده بر سر آن مذاکره می‌کنند قطعیت یافته است. امروزه بیشتر ناموانگاها مسیحی‌اند، چه پرسبیتری، چه کاتولیک، چه پنطیکاستی، با این حال رؤسای قبایل و نیاکان همچنان اهمیت دارند: زمین‌های عرفی درون قلمروهای به رسمیت شناخته‌شده رؤسای قبایل نگهداری می‌شوند، و مراسم تدفین همچنان مناسبت‌هایی است که تعهدات خویشاوندی در آنها بیش از هر جای دیگر آشکارا ادا می‌شود.