اروتیک کیپسیگیس

کیپسیگیس‌ها بزرگ‌ترین گروه از مردمان کالنجین کنیا هستند و جامعه‌ای‌اند که مرتفعات سرسبز و بارانی جنوب جنگل ماو را به کمربند چای کشور تبدیل کرد. سرزمین آنان شهرستان‌های کریچو و بومت در جنوب غربی دره ریفت است، یعنی پشته‌های پرشیب و باران‌خورده‌ای که به سمت غرب به دریاچه ویکتوریا و به سمت شرق به دشت‌های ماسایی سرازیر می‌شوند. نزدیک به دو میلیون نفر خود را کیپسیگیس می‌دانند و همین امر آنان را نه فقط شاخه‌ای از خانواده‌ای بزرگ‌تر، بلکه وزنه‌ای سیاسی و اقتصادی مستقل می‌سازد.

زبان آنان کیپسیگیسی است، یکی از گویش‌های نزدیک به هم کالنجین که در گروه نیلی جنوبی از خانواده نیلی-صحرایی قرار دارد. گویشور کیپسیگیسی می‌تواند با اندکی تلاش سخن گویشور ناندی یا کیئیو را دنبال کند. خود برچسب کالنجین تازه است: در دهه‌های ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰ به‌عنوان پرچمی برای این گروه‌های خویشاوند رواج یافت و ظرف یک نسل به هویتی مشترک بدل شد. اما کهن‌تر و ژرف‌تر از آن نظام رده‌های سنی یا ایپیندا است، چرخه‌ای از هشت دسته نام‌دار (ماینا، چوما، ساوی، کورونگورو، کیپکوایمت، کاپلِلاچ، کیمنیگه، نیونگی) که هر مردی که آیین تشرف را گذرانده در یکی از آن‌ها جای می‌گیرد. هنوز رده سنی مرد تعیین می‌کند که او چه کسی را برادر می‌خواند و در برابر چه کسی فروتنی می‌کند. آیین تشرف پسران، موسوم به تومدو، همچنان رویدادی مهم در تعطیلات مدرسه در ماه دسامبر است، با هفته‌ها انزوا و آموزش. آیین تشرف دختران که زمانی تقریباً همگانی بود، اکنون در کنیا غیرقانونی است و درون جامعه محل مناقشه است، هرچند از میان نرفته است.

گاو در قلب اقتصاد کهن جای دارد و هنوز اهمیت خود را حفظ کرده است. خانواده‌های کیپسیگیس شیربها را با گاو می‌پردازند و شیر را در کدوهای دودداده با زغال تخمیر می‌کنند تا مورسیک بسازند، نوشیدنی‌ای ترش با طعم خاکستر که نوشیدنی مرسوم برای خوشامدگویی به ورزشکار بازگشته یا مهمان گرامی است. حکومت استعماری زمین را پیرامون این فرهنگ گاوداری از نو شکل داد. از دهه ۱۹۲۰ انگلیسی‌ها بهترین بخش‌های کریچو را به مزارع چای اروپایی تقسیم کردند، کیپسیگیس‌ها را در منطقه‌ای محصور مخصوص بومیان محدود کردند و در سال ۱۹۳۴ کل طایفه تالای، یعنی رهبران آیینی موروثی جامعه، را به کرانه دریاچه ویکتوریا تبعید کردند، به این بهانه که مقاومت را برمی‌انگیختند. این مزارع همچنان بیشتر در دست شرکت‌هاست و کیپسیگیس‌ها و تالای دعوی غرامت خود را نزد سازمان ملل برده‌اند. امروز بیشتر خانواده‌ها در زمین‌های کوچک چای می‌کارند و گاو شیری نگه می‌دارند، و مسیحیت که به‌وسیله میسیون آفریقای داخلی و میسیون‌های کاتولیک آورده شد، دین تقریباً همگانی است، هرچند احترام کهن به آسیس، خدای خورشید، در دعاهای خیر و ضرب‌المثل‌ها باقی مانده است. این مرتفعات همچنین بخشی از کمربندی‌اند که دوندگان استقامت مشهور کنیا را پرورش می‌دهد.