اروتیک سانگو

سانگوها نام و حس وطن خود را از اوسانگو می‌گیرند، دشت پهن و هموار در جنوب غربی تانزانیا که رودخانهٔ بزرگ روها در آن سرچشمه‌های خود را گرد می‌آورد، پیش از آن‌که به سمت شرق از میان پارک ملی روها بگذرد. دامنه‌های پرشیب ارتفاعات جنوبی این دشت را احاطه کرده‌اند. این دشت ماه‌ها خشک و ترک‌خورده است و در ماه‌های دیگر زیر آب می‌رود، و باتلاق ایهفو در مرکزش پس از پایان باران‌ها مدت‌ها آب را نگه می‌دارد. سانگو بودن از دیرباز به معنای شناختن این زمین بوده است: این‌که دام‌ها در فصل خشک کجا می‌توانند بچرند، آب سیلاب کجا می‌ماند و کدام مزارع محصول خواهند داد.

زبان آنان، کیسانگو، زبانی از خانوادهٔ بانتو است که در همان خوشه‌ای جای دارد که هیهه، بنا، پانگوا و کینگا، و با زبان مردمان کوهستان‌نشین اطراف آن‌ها خویشاوندی نزدیک دارد. این خویشاوندی نزدیک باعث شد که رقابت سانگو و هیهه در قرن نوزدهم بیشتر به دشمنی میان همسایگانی شباهت داشته باشد که یکدیگر را به خوبی می‌شناختند تا برخورد میان بیگانگان. سواحیلی زبان مدرسه، تجارت و دولت است و بیشتر سانگوهای جوان‌تر به آسانی میان این دو زبان جابه‌جا می‌شوند.

آن رقابت نقطهٔ عطف تاریخ سانگوها بود. در دهه‌های میانی قرن نوزدهم، پس از آن‌که دسته‌های جنگجوی نگونی به شمال منطقه رانده شدند، رهبران سانگو نیروهای جنگی خود را بر الگوی نگونی بازسازی کردند و اوسانگو را مقر دولتی غارتگر ساختند. فرمانروایان آن عنوان میرره را داشتند. هیهه‌ها در شمال شرق به رهبری مونیگومبا و سپس مکواوا قدرتمندتر می‌شدند و سانگوها را از دشتشان بیرون راندند. دربار میرره به سوی غرب و به ارتفاعات نزدیک امبیای کنونی عقب نشست و در اوتنگوله، در سرزمین صافوا، مستقر شد. وقتی نیروهای آلمانی رسیدند و با مکواوا جنگیدند، میرره به آنان پیوست و پس از شکست قدرت هیهه، سانگوها به اوسانگو بازگشتند.

امروز نزاع بر سر دشت شکل دیگری دارد. اوسانگو یکی از مناطق اصلی کشت برنج تانزانیا است، با طرح‌های آبیاری بزرگ و کوچک که آب را از شاخه‌های رودخانهٔ روها برمی‌دارند، و کشاورزان و دامداران را از سراسر کشور به خود جذب کرده است؛ در میان آنان، دامداران سوکوما سهم چشمگیری دارند. اختلاف بر سر آب، چراگاه و جریان رودخانه به سوی پایین‌دست در رسانه‌های ملی بازتاب گسترده یافته است و در سال 2008 بخش بزرگی از تالاب به پارک ملی روها پیوست. بیشتر خانوارهای سانگو کشاورزی می‌کنند، هرجا که بتوانند دام نگه می‌دارند و در بازارهای شهرهای ناحیهٔ امبارالی داد و ستد می‌کنند. اسلام و مسیحیت هر دو حضور واقعی دارند و آیین‌های نیاکانی قدیمی‌تر ناپدید نشده‌اند.