اروتیک کت‌ها

کِت‌ها مردمی بومی‌اند که در مرکز سیبری، در امتداد میانه و پایین‌دست رودخانه ینی‌سئی و شاخه‌های آن، در استان کراسنویارسک روسیه زندگی می‌کنند. شمار آنان حدود هزار نفر است و به زبان کِتی سخن می‌گویند، آخرین عضو زنده خانواده زبانی ینی‌سئیایی، گروهی منزوی که برخی زبان‌شناسان به‌طور مقدماتی آن را در چارچوب فرضیه دنه-ینی‌سئیایی با زبان‌های نا-دنه آمریکای شمالی مرتبط دانسته‌اند. در گذشته با نام استیاک‌های ینی‌سئی نیز شناخته می‌شدند.

جامعه و معیشت

کِت‌ها شکارچی، ماهیگیر و تله‌گذار متحرک تایگا بودند و به‌صورت فصلی میان رودخانه بزرگ و عمق جنگل جابه‌جا می‌شدند. آنان در ینی‌سئی ماهی می‌گرفتند، گوزن، خرس و حیوانات خزدار مانند سمور و سنجاب را شکار می‌کردند، و در تابستان از قایق‌های تنه‌تراشیده و قایق‌های پوست درخت توس و در زمستان از اسکی و سورتمه‌های دستی بهره می‌بردند. جامعه بر پایه طایفه‌های پدرتبار سازمان یافته بود و سنت شامانی و جان‌باورانه غنی آنان جهان را از ارواح آسمان، زمین، آب و جنگل آکنده می‌کرد. کیهان‌شناسی کِتی خدای آسمان، اِس، را در برابر قدرت‌های تاریک‌تری چون خوسدام قرار می‌داد و این سنت در پیکره متمایزی از اسطوره و فولکلور حفظ شده است.

ظاهر و زیورآلات

پوشاک سنتی کِت‌ها برای اقلیم قاره‌ای سخت ساخته می‌شد و از پوست و خز جانورانی که شکار می‌کردند تهیه می‌شد، از جمله ردا، پارکا و چکمه‌های خزدار، همراه با جامه‌هایی از پوست ماهی و بعدها پارچه‌های تجاری. لباس‌ها با خز و تزیینات ساده آراسته می‌شد و زنان زیورآلات مهره‌ای و فلزی همراه با موهای بافته به کار می‌بردند.

میراث امروز

اشتراکی‌سازی شوروی و مدارس شبانه‌روزی انتقال زبان کِتی را مختل کرد و اکنون این زبان به‌شدت در معرض انقراض است. این زبان تنها بازمانده خانواده ینی‌سئیایی است که دیگر اعضای آن، از جمله یوگی، کوتی، آرینی، آسانی و پومپوکولی، در چند قرن گذشته خاموش شدند. امروز کِت‌ها در سکونتگاه‌های سیبری با پوشاک مدرن زندگی می‌کنند و پژوهشگران و اعضای جامعه برای ثبت زبان و دستور زبان غیرمعمول آن و حفظ دانش سنتی تلاش می‌کنند.