اروتیک کانمبو

کانمبوها، به یک معنا، مردمی هستند که ماندند. در اواخر قرن چهاردهم، فرمانروایان امپراتوری کهن کانم از سرزمینی که در شمال و شرق دریاچه چاد قرار داشت رانده شدند. آنان دولت خود را در بورنو از نو ساختند، و خانواده‌هایی که همراه ایشان به غرب رفتند با مردمان محلی درآمیختند و طی نسل‌ها به کانوری‌ها تبدیل شدند. کسانی که در دشت‌های شنی کانم ماندند نامی را نگه داشتند که با خود زمین پیوند دارد. امروز بیشتر آنان در غرب چاد، در استان‌های کانم و لاک زندگی می‌کنند و جماعت‌های کوچک‌تری نیز در آن سوی مرز در نیجر دارند.

زبان آنان به شاخه صحرایی تعلق دارد که معمولاً در خانواده زبان‌های نیلو-صحرایی جای داده می‌شود. این زبان چنان به کانوری نزدیک است که زبان‌شناسان هنوز بر سر آن اختلاف دارند که آیا باید آن را زبانی جداگانه نامید یا گویشی از همان زبان. گله‌داران توبو در شمال به دازا و تدا سخن می‌گویند که خویشاوندان دورتری از همان شاخه‌اند. بودوماها، ساکنان جزایر دریاچه، به زبانی از خانواده چادی سخن می‌گویند که هیچ پیوند نزدیکی با کانمبو ندارد، و عربی چادی در سراسر منطقه زبان داد و ستد است. اسلام زود رسید. پادشاهان کانم در قرن یازدهم مسلمان شدند و از نخستین فرمانروایان جنوب صحرا بودند که چنین کردند. آیین سنی هنوز شکل روز را تعیین می‌کند، از درس‌های قرآنی کودکان تا روزه ماه رمضان.

گذشته امپراتوری هنوز در شیوه سازمان‌یابی جامعه کانمبو دیده می‌شود. عضویت در طایفه اهمیت دارد، و الیفای ماو، عنوانی که ریشه در سده‌هایی دارد که بورنو بر کانم فرمان می‌راند، همچنان مهم‌ترین مرجع سنتی است. حدادها در میان کانمبوها زندگی می‌کنند و به زبان آنان سخن می‌گویند. آنان آهنگران و شکارچیانی هستند که مدت‌ها به‌عنوان کاستی جداگانه و فرودست با ایشان رفتار می‌شد. قرن نوزدهم شاهد یورش‌های اعراب اولاد سلیمان بود که از لیبی به سوی جنوب می‌آمدند، و در آغاز قرن بیستم فتح فرانسوی‌ها از پی آن آمد.

بیشتر کانمبوها کشاورزی می‌کنند و دام نگه می‌دارند. در کانم، تپه‌های شنی با ouadis شکسته می‌شوند، یعنی فرورفتگی‌هایی که آب زیرزمینی در آن‌ها آن‌قدر به سطح نزدیک است که می‌توان خرما، گندم و سبزی کاشت. نزدیک بول، خانواده‌ها روی پولدرهایی کار می‌کنند که از آب‌های کم‌عمق دریاچه بازپس گرفته شده‌اند. متمایزترین محصول متعلق به زنان است: dihé، اسپیرولینایی آبی‌سبز که از برکه‌های نطرون جمع‌آوری می‌شود. زنان آن را از میان ماسه آبکش می‌کنند، به صورت قرص‌های پهن خشک می‌کنند و در بازارهای محلی به‌عنوان پایه سس‌ها می‌فروشند. در سال‌های اخیر، کوچک شدن دریاچه و شورشی که در دهه 2010 به استان لاک رسید، بر کشاورزی و سفر هر دو فشار آورده است.