اروتیک سامی‌های ایناری

سامی‌های اینری، سامی‌های یک دریاچه‌اند. زادگاهشان ساحل، جزیره‌ها و جنگل کاج اطراف دریاچه اینری در لاپلند فنلاند است. سامی‌های شمالی در سه کشور زندگی می‌کنند، اما سامی‌های اینری جای دیگری ندارند. آنان خود را anarâšah می‌نامند. بیشتر بیگانگان زندگی سامی را پیرو گله‌های گوزن شمالی در توندرا تصور می‌کنند، اما سامی‌های اینری زندگی خود را حول آب ساختند. آنان برای ماهی سفید و چار تور می‌گذاشتند و در جنگل‌ها شکار و تله‌گذاری می‌کردند. خانواده‌ها تا زمانی که دریاچه باز بود به محل‌های ماهیگیری پراکنده می‌شدند و در زمستان در پیلپایاروی گرد می‌آمدند، جایی که کلیسای چوبی قرن هجدهم هنوز در میان جنگل برپاست. گله‌داری گوزن شمالی بعدها در منطقه اهمیت یافت و بخش عمده آن را گله‌داران سامی شمالی آوردند که از شمال و غرب به منطقه کوچ کردند.

زبان آنان، anarâškielâ، به شاخه سامی از خانواده اورالی تعلق دارد. بنابراین خویشاوند دوری از زبان فنلندی است، نه گویشی از آن. همچنین زبانی جدا از نزدیک‌ترین همسایگانش، یعنی سامی شمالی در غرب و سامی اسکولت در شرق است و جز اینجا هیچ‌جا به آن سخن گفته نمی‌شود. تا دهه 1990 شمار کودکانی که آن را یاد می‌گرفتند اندک بود و به نظر می‌رسید که ظرف یک نسل خاموش شود. در سال 1997 انجمن زبان سامی اینری «آشیانه زبان» را گشود، مهدکودکی که در آن بزرگ‌ترها فقط به زبان سامی اینری با کودکان خردسال سخن می‌گفتند. بعدها یک سال آموزش فشرده بزرگسالان کسانی را که زبان را از دست داده بودند به گویشوران مسلط و معلم بدل کرد. اکنون گویشوران بیش از آن زمان‌اند و این زبان در کلاس‌های درس، کتاب‌های کودکان و حتی راپ دیده می‌شود که مشهورترینش از هنرمند Amoc است. سامی‌های اینری سنت آوازخوانی خود را livđe می‌نامند که با جوئیک (joik) شناخته‌شده‌تر خویشاوند است.

سامی‌های اینری از قرن‌ها پیش لوتری‌اند. با این حال جزیره Äijih که در فنلندی Ukonsaari نام دارد و زمانی در آنجا نذورات تقدیم می‌شد، هنوز مکانی مقدس به شمار می‌رود. قرن بیستم برای آنان سخت بود. در جنگ لاپلند در سال‌های 1944 و 1945 ساکنان تخلیه شدند و نیروهای آلمانی در حال عقب‌نشینی بخش بزرگی از منطقه را سوزاندند. پس از جنگ، آموزش به زبان فنلندی که غالباً در مدارس شبانه‌روزی برگزار می‌شد، کودکان را از سخن گفتن به زبان خود در خانه بازداشت. همان سال‌ها تخلیه‌شدگان سامی اسکولت از پتسامو را آوردند که پس از واگذاری آن سرزمین به اتحاد جماهیر شوروی در ایناری اسکان یافتند. امروز این شهرداری را فنلندی‌ها و سه قوم سامی با هم دارند. این تنها شهرداری فنلاند با چهار زبان رسمی است و روستای ایناری مقر پارلمان سامی فنلاند است.