اروتیک کاله‌های فنلاند

روماهای فنلاندی خود را کاله می‌نامند و در یک شهر فنلاندی، این جامعه بیش از هر چیز از راه پوشش زنانش دیده می‌شود: دامنی بلند و پرحجم از مخمل سیاه و سنگین که از چند متر پارچه بریده می‌شود و با بلوزی چین‌دار یا تزئین‌شده با تور پوشیده می‌شود. پوشیدن این لباس انتخابی شخصی است که معمولاً در آغاز بزرگسالی انجام می‌شود و نشانه‌ی حیا و احترام به بزرگ‌ترهاست. همه‌ی زنان آن را نمی‌پوشند و بیشتر مردان لباس‌های تیره و ساده به تن می‌کنند، اما این دامن به نماد عمومی مردمی تبدیل شده که حدود ده هزار نفرشان در فنلاند و چند هزار نفر دیگر در سوئد زندگی می‌کنند. نیاکانشان در قرن شانزدهم از راه سوئد به فنلاند آمدند، زمانی که فنلاند بخشی از قلمرو سوئد بود. نام کاله از واژه‌ای در زبان روماها به معنای «سیاه» می‌آید و با جامعه‌های روما در ولز و اسپانیا مشترک است. قرن‌ها قانون با آنان همچون ولگرد رفتار می‌کرد و خانواده‌ها در روستاها جابه‌جا می‌شدند، اسب معامله می‌کردند و به کارهای فصلی کشاورزی می‌پرداختند. مردان کاله در جنگ‌های فنلاند با اتحاد جماهیر شوروی جنگیدند و هنگامی که کارلیا واگذار شد، خانواده‌های کاله همراه با دیگر تخلیه‌شدگان آن را ترک کردند. ماشین‌آلات کشاورزی به تجارت اسب پایان داد و در دهه‌های 1960 و 1970 بیشتر خانواده‌ها در شهرها ساکن شدند، در حالی که بسیاری راهی سوئد شدند. اصلاحات سال 1995 در حقوق اساسی فنلاند، روماها را به‌عنوان قومی دارای حق حفظ زبان و فرهنگ خود به رسمیت شناخت.

زبان آنان، رومانی فنلاندی، زبانی هندوآریایی است که قرن‌ها تماس با فنلاندی و سوئدی آن را دگرگون کرده است. این زبان اکنون در معرض خطر است. در بیشتر خانواده‌ها فنلاندی زبان خانگی است و زبان روماها در میان گویشوران سالمندتر، در آواز و در واژه‌هایی که درون جامعه حفظ شده، باقی مانده است. بیشتر کاله‌ها عضو کلیسای لوتری‌اند، اما از اواسط قرن بیستم کلیساهای پنطیکاستی و دیگر جماعت‌های بیداری شمار زیادی از آنان را جذب کرده‌اند و سازمان مسیحی Romano Missio از سال 1906 در میان آنان فعالیت دارد. زندگی روزمره بر پایه‌ی قواعدی از احترام و پاکیزگی می‌گردد که بیگانگان به‌ندرت متوجه آن می‌شوند. جوان‌ترها در برابر بزرگ‌ترها با خویشتن‌داری لباس می‌پوشند و سخن می‌گویند، برخی موضوعات میان نسل‌ها اصلاً مطرح نمی‌شود و با ظرف‌ها و رومیزی‌ها با دقت خاصی رفتار می‌شود. پرمناقشه‌ترین رسم، رسم دوری‌گزینی (اجتناب) است: پس از خشونت جدی میان دو خانواده، از خانواده‌ی فرد مسئول انتظار می‌رود که شهری را که خانواده‌ی دیگر در آن زندگی می‌کند ترک کند. این رسم هنوز بر اینکه مردم کجا می‌توانند زندگی کنند اثر می‌گذارد و کار مسکن عمومی را پیچیده کرده است.