اروتیک هرتی

از یک سومالیایی بپرسید هرتی‌ها چه کسانی‌اند و پاسخ در قالب شجره‌نامه می‌آید. هرتی تباری درون خانواده قبیله‌ای دارود است که به نیایی به همین نام بازمی‌گردد و عشایری را گرد هم می‌آورد که معمولاً نخست با نام خودشان معرفی می‌شوند: ماجرتین، دولباهانته و ورسنگالی، همراه با تبارهای کوچک‌تری مانند دیشیشه. این نام چترمانند بیشترین اهمیت را زمانی دارد که این عشایر با هم عمل می‌کنند و در سومالی مدرن غالباً چنین کرده‌اند. همبستگی هرتی ستون فقرات پونتلند بود، ایالت خودمختاری که در سال 1998 در گاروه اعلام شد.

موطن اصلی هرتی‌ها در شاخ شمال‌شرقی خشک آفریقا است: کوهستان و ساحل باری، نوگال، شمال مودوگ، و مناطق سول و سناگ که سومالی‌لند نیز بر آن‌ها ادعا دارد. بیشتر این سرزمین قلمرو شتر و بز است و چوپانانی در آن زندگی می‌کنند که هنوز همراه با باران جابه‌جا می‌شوند. شهرهایی مانند بوساسو، گاروه، قاردو و لاس عانود بر پایه تجارت بندری، حواله‌های ارزی و صادرات دام به خلیج فارس می‌چرخند. ارتفاعات باری یکی از کهن‌ترین منابع کندر جهان است و بهره‌برداری فصلی از صمغ درختان Boswellia هنوز شیوه معیشت است. بازرگانان هرتی در قرن نوزدهم در کیسمایو در جنوب دورتر نیز ساکن شدند و این عشایر همچنان وزن سیاسی در جوبالند دارند.

آنان به زبان سومالیایی سخن می‌گویند، زبانی کوشی از خانواده آفروآسیایی، به گویش‌های شمالی که در بیشتر شمال سومالی شنیده می‌شود. اسلام در این میان سنی و شافعی است و تقویم و حل‌وفصل اختلافات را همان‌قدر شکل می‌دهد که عبادت را. ریش‌سفیدان همچنان اختلافات را بر پایه شیر حل‌وفصل می‌کنند، یعنی قانون عرفی که در آن غرامت خون، ماگ، به‌طور جمعی از سوی تبار پرداخت می‌شود. هر عشیره عنوان خاص خود را برای رهبران عرفی‌اش نگه می‌دارد: بوقور نزد ماجرتین، گاراد نزد دولباهانته و سولطان نزد ورسنگالی. این منصب‌ها هنوز در مذاکرات و کنفرانس‌های صلح اقتدار واقعی دارند.

تاریخ زیر پوست جامعه جریان دارد. سلطنت ماجرتین به رهبری بوقور عثمان محمود و شاخه‌اش در هوبیو، دهه‌ها با ایتالیا مناسبات داشت پیش از آنکه نیروهای ایتالیایی هر دو را در دهه 1920 فتح کنند. سرزمین دولباهانته، از جمله دژ طالح، کانون مقاومت درویشان در برابر بریتانیا بود تا شکست آن در سال 1920. پس از استقلال، عبدالرشید علی شیرمارکه، از ماجرتین، ریاست جمهوری سومالی را بر عهده داشت تا آنکه در سال 1969 ترور شد. عبدالله یوسف احمد نخست پونتلند را رهبری کرد و سپس دولت انتقالی ملی. و در سال 2023، دولباهانته از سومالی‌لند جدا شد، نیروهای آن را از منطقه لاس عانود بیرون راند و به رسمیت شناخته شدن مقدیشو را برای دولت خود، SSC-Khatumo، به دست آورد.