اروتیک نارا

نارا قومی مسلمان و کوچک در دشت‌های غربی اریتره هستند، و نخستین چیزی که باید درباره آنان دانست نام ایشان است. نسل‌ها بیگانگان آنان را باریا می‌نامیدند، واژه‌ای که در زبان‌های سامی این منطقه به معنای «برده» است. این نام یادآور یورش‌هایی است که این سرزمین مرزی را به شکارگاه همسایگان قدرتمندتر بدل کرد. نارا نامی است که خودشان بر خود می‌نهند و همان نامی است که دولت اریتره هنگام فهرست‌کردن ایشان در میان نُه گروه قومی به رسمیت شناخته‌شده کشور به کار می‌برد.

سرزمین ایشان گاش-بارکا است، نواری از ساوانای گرم و بسترهای فصلی رودخانه که تا مرز سودان امتداد دارد. بیشتر نارا‌ها در روستاها زندگی می‌کنند و به شیوه‌ای کشت‌وکار می‌کنند که مردم دشت‌های این منطقه از دیرباز داشته‌اند: در ماه‌های بارانی سورگوم و ارزن می‌کارند و بقیه سال گاو و بز نگه می‌دارند. زبان ایشان با زبان‌های اطرافش تفاوت دارد. این زبان به شاخه سودانی شرقی از خانواده زبان‌های نیلی-صحرایی تعلق دارد و از این رو خویشاوند دوری از زبان نوبی در پایین‌دست دوردست نیل است و با زبان‌های تیگره و تیگرینیا در همسایگی‌اش ارتباطی ندارد. کوناما که همسایگان نزدیک نارا در دشت‌ها به آن سخن می‌گویند نیز خویشاوند نزدیک آن نیست. در عمل بسیاری از نارا‌ها به‌آسانی میان زبان خود، تیگره و عربی جابه‌جا می‌شوند. در مدارس ابتدایی به زبان مادری اریتره، زبان نارا با حروف لاتین نوشته می‌شود.

اسلام سنی، که تقریباً فراگیر است، در قرن نوزدهم با پیشروی نفوذ مصری و سودانی به دشت‌ها ریشه دواند. اکنون ساختار زندگی روزمره را شکل می‌دهد: وقت نماز، روزه ماه رمضان، شیوه ترتیب ازدواج‌ها، و ردای بلند و سرپوش‌هایی که در هر روستای نارا می‌بینید. نارا‌ها چهار شاخه را بازمی‌شناسند: هیگیر، موگارب، کویتا و سانتورا، و لهجه‌های زبان نیز از همین خطوط پیروی می‌کنند.

قرن بیستم ضربه سختی بر دشت‌های غربی وارد کرد. مبارزه مسلحانه اریتره برای استقلال در سال 1961 از همین منطقه آغاز شد و سه دهه جنگ، تلافی‌جویی و آوارگی بسیاری از خانواده‌های دشت‌نشین را به اردوگاه‌های پناهندگان آن‌سوی مرز در سودان فرستاد. استقلال، که در سال 1991 به دست آمد، موجب شناسایی رسمی نارا به‌عنوان قومی با زبان ویژه خود و جایگاهی مشخص در نظم ملی شد. آنان همچنان یکی از کوچک‌ترین گروه‌های نُه‌گانه اریتره‌اند و زبانشان تقریباً در هیچ جای دیگری سخن گفته نمی‌شود.