اروتیک هایئوم

قوم هایوم (که به‌صورت Haiom یا Heikum نیز نوشته می‌شود) از اقوام سان در شمال مرکزی نامیبیا هستند که از نظر تاریخی با پهنه نمکی اتوشا و جنگل‌زارهای ساوانای اطراف آن پیوند دارند. آن‌ها از بزرگ‌ترین گروه‌های سان در نامیبیا به‌شمار می‌روند و معمولاً جمعیتی بین حدود ده هزار تا نزدیک به بیست هزار نفر دارند. ویژگی متمایز آن‌ها این است که هایوم‌ها زبان توو یا کخا را نمی‌گویند، بلکه به زبان خوئه‌خوئه (Khoekhoegowab) سخن می‌گویند، همان زبان خوئه‌ای که ناما و دامارا نیز به آن سخن می‌گویند؛ این میراثِ تعامل طولانی با دامدارانی است که به خوئه‌خوئه تکلم می‌کنند.

تاریخ و جامعه

هایوم‌ها به‌طور سنتی به‌عنوان شکارگر و گردآورنده در جنگل‌زارهای موپانه و علف‌زارهای اطراف اتوشا زندگی می‌کردند، شکار می‌کردند و غذاهای گیاهی وحشی، توت‌ها و غده‌ها گردآوری می‌کردند. بسیاری نیز به‌صورت فصلی برای کشاورزان و دامداران کار می‌کردند و میان گردآوری غذا و کار مزدی جایگاهی بینابینی داشتند. اعلام اتوشا به‌عنوان منطقه شکار و سپس رسمی‌شدن آن به‌عنوان پارک ملی، در اواسط قرن بیستم، به بیرون رانده شدن خانواده‌های هایوم از سرزمین‌های نیاکانی‌شان انجامید؛ محرومیتی که جامعه همچنان از طریق دعاوی زمین و مذاکره با دولت نامیبیا پیامدهای آن را به چالش می‌کشد. امروز بسیاری از هایوم‌ها در مزارع تجاری، در شهرها و روی زمین‌های اسکان مجدد زندگی می‌کنند و از جمله جوامع محروم‌تر اقتصادی نامیبیا به‌شمار می‌آیند. جامعه سنتی برابری‌طلب بود و در گروه‌های منعطفی سازمان یافته بود که با خویشاوندی و ازدواج به هم پیوند داشتند، و اشتراک غذا و مراقبت تعاونی از کودکان ارزش‌های محوری آن بودند.

ظاهر و زیورآلات

هایوم‌ها ویژگی‌های جسمانی مشترک اقوام سان را دارند: قد کوتاه تا متوسط، پوست قهوه‌ای مایل به زرد روشن، گونه‌های برجسته، چین‌های پلک اپیکانتیک (epicanthic)، و موهای فشرده و مجعد. لباس سنتی از پوست نرم‌شده حیوانات ساخته می‌شد، با پیش‌بندهای چرمی برای هر دو جنس، و کاروس‌ها به‌عنوان شنل و پتو به کار می‌رفتند. زیورآلات شخصی شامل گردنبندهای مهره از پوسته تخم شترمرغ، دستبند و تاج‌های سر بود و گاهی پوست با مخلوطی از چربی و اخرا برای حفاظت و زیبایی مالیده می‌شد. موسیقی، قصه‌گویی و رقص در زندگی اجتماعی و معنوی اهمیت داشتند، و رقص‌های درمانی برای علاج بیماری و حفظ سلامت جمع اجرا می‌شدند. باور دینی بر محور یک آفریننده، ارواح نیاکان و رابطه آیینی نزدیک با جانوران و گیاهان بوته‌زار متمرکز بود.