اروتیک تسوانا

تسوانا‌ها مردمی‌اند که نام کشور بوتسوانا از آنان گرفته شده است، با این حال شمار تسوانا‌ها در آن سوی مرز، در آفریقای جنوبی، بیش از شمارشان در خود بوتسوانا است؛ واقعیتی که برای بیگانگان شگفت‌آور است و سیاست را در دو سوی مرز شکل می‌دهد. آنان مردمی بانتوزبان در داخل جنوب آفریقا هستند و سرزمین تاریخی‌شان، زمینی خشک و هموار است که از لبه صحرای Kalahari به سوی شرق و تا Highveld ادامه دارد: علفزارهای خاردار، pans های فصلی، و سایه‌ی درازِ پرورش گاو که قرن‌ها زندگی تسوانا را سامان داده است.

آنچه جامعه تسوانا را بیش از هر آیین خاصی متمایز می‌کند، معماری سیاسی آن است. تسوانا‌ها خود را در امارت‌های بزرگ و نام‌دار سازمان دادند: Bangwato، Bakwena، Bangwaketse، Bakgatla، Barolong، Bahurutshe، Balete و Batlokwa، که هرکدام به‌جای روستاهای پراکنده، بر پایه‌ی یک شهر مرکزی بزرگ سامان یافته بودند. این تمایزها جزئی نبودند. یک تسوانا پیش از آنکه چیز زیادی درباره‌ی خودش بگوید، می‌توانست به شما بگوید به کدام morafe تعلق دارد، و این امارت‌ها تاریخ‌های خاص خود را از جدایی، مهاجرت و رقابت در پهنه‌ای داشتند که امروز مرز میان بوتسوانا و آفریقای جنوبی است. kgotla، یعنی مجمع عمومی‌ای که در آن رئیس به دعاوی گوش می‌دهد و جامعه پاسخ می‌گوید، همچنان به‌عنوان نهادی کارآمد در بوتسوانا باقی مانده و به این کشور بافتی مشورتی می‌بخشد که دانشمندان علوم سیاسی همچنان می‌کوشند آن را توضیح دهند.

خود زبان Setswana در شاخه‌ی Sotho-Tswana از زبان‌های بانتو قرار دارد و تا حدی با Northern Sotho و Southern Sotho در این منطقه قابل فهم متقابل است. این زبان در بوتسوانا زبان ملی است و یکی از یازده زبان رسمی آفریقای جنوبی به شمار می‌رود، و چون مردمش نیز از مرز عبور می‌کنند، به‌خوبی از آن می‌گذرد. مسیحیت در قرن نوزدهم همراه London Missionary Society وارد شد؛ Robert Moffat و David Livingstone بخشی از این تاریخ‌اند. مسیحیت ریشه‌ی عمیقی دواند، اما آیین‌های کهن‌تر پیرامون ارواح نیاکان، باران‌خواهی و اقتدار رئیس ناپدید نشدند، بلکه بی‌سروصدا در کنار کلیسا جای گرفتند.

گاو همچنان رشته‌ی پیوند این فرهنگ است. گاو ثروت است، مهریه است، ارز اجتماعی است، و دلیل آن است که تقویم هنوز به دور آغل دامداری (moraka) می‌چرخد، جایی که مردان جوان‌تر دوره‌های طولانی را دور از شهر می‌گذرانند. داستان بوتسوانا پس از استقلال، یعنی درآمد الماس که با خویشتن‌داری غیرعادی مدیریت شد، دهه‌ها دموکراسی باثبات، و کشوری که پیش‌بینی‌های سال 1966 درباره‌اش را غافلگیر کرد، تا حد زیادی داستان تسوانا‌هاست، هرچند ملتی که این قوم پایه‌ی آن است اکنون چندقومی و به‌طور فزاینده شهری شده است.