اروتیک هاینانی‌ها

اگر در سنگاپور یا بانکوک بگویید هاینانی، مردم مرغ آب‌پز روی برنجی را تصور می‌کنند که در آب‌مرغ خود همان مرغ پخته شده، یا پیشخوان کافه‌ای که در آن کوپی غلیظ ریخته می‌شود. در خود جزیره، این واژه معنای محدودتری دارد. منظور چینی‌های هانِ هاینان است که به مین هاینانی سخن می‌گویند، متمایز از مردم لی، بی و دیگر مردمانی که در جنوبی‌ترین استان چین زندگی می‌کنند. بیشتر آنان در امتداد سواحل شمالی و شرقی زندگی می‌کنند، از هایکو به سمت جنوب و از میان ونچانگ، چیونگ‌های و وان‌نینگ. نیاکانشان بیشتر میان دوران سلسله‌های سونگ و مینگ از جنوب فوجیان آمدند. گویش مینی که با خود آوردند، فاصلهٔ زیادی از خویشاوندان هوکینی‌اش گرفت و همخوان‌های درون‌سو را در خود پذیرفت که در زبان‌های چینی کم‌یاب‌اند و معمولاً به قرن‌ها زندگی در کنار زبان‌های هلای و بی جزیره نسبت داده می‌شوند. اکنون ماندارین زبان مدارس و ادارات است. در بیشتر تاریخ امپراتوری، هاینان لبهٔ نقشه بود، جایی برای فرستادن مقامات مغضوب، و سو شی، شاعر، آخرین تبعید خود را در دانژو گذراند. جزیره با های روی پاسخ داد، مقامی از دوران مینگ که صداقت سرسختانه‌اش در سراسر چین زبانزد شد. هاینان تا سال 1988 از گوانگدونگ اداره می‌شد، تا آنکه در این سال استانی مستقل و منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی شد. از آن زمان، ساحل تفریحی سانیا، سکوی پرتاب موشک در ونچانگ و تلاش برای تبدیل شدن به بندر تجارت آزاد، آن را از نو شکل داده‌اند.

زندگی دینی همان آیین‌های عامیانهٔ چینی است: لوح‌های نیاکان در خانه، تا حدی آیین‌های بودایی و تائویی، و معابدی برای ماتسو، الههٔ دریا که هر خانوادهٔ ماهیگیر دل او را به دست می‌آورد. دو آیین عبادی محلی برجسته‌اند. بانو شیان، اشراف‌زادهٔ قرن ششم که درآمدن جزیره به زیر حکومت امپراتوری را به او نسبت می‌دهند، هر سال با دسته‌های آیینی و بازارهای روستایی گرامی داشته می‌شود. 108 برادر، گروهی از دریانوردان هاینانی که در قرن نوزدهم در دریا جان باختند، زیارتگاه‌هایی دارند که همراه مهاجران به ویتنام و سنگاپور رفتند. همین مهاجرت نیمهٔ دیگر داستان است. در سنگاپور و مالایا، هاینانی‌ها دیرتر از مهاجران هوکین و تیوچو رسیدند و بسیاری از حرفه‌ها را از پیش در اختیار دیگران یافتند. شمار زیادی به کار آشپزی در کشتی، آشپزی در خانهٔ خانواده‌های استعماری و اداره کردن کافه روی آوردند. از این میان آشپزی‌ای ترکیبی پدید آمد، با چیکن‌چاپ، پورک‌چاپ و نان تست کایا، که سنگاپوری‌ها و مالزیایی‌ها امروز آن را به سادگی از آنِ خود می‌دانند. در خود جزیره، مرغ ونچانگ، همان مرغی که پایهٔ آن غذای برنجی مشهور است، همراه با اردک جیاجی، بز دونگ‌شان و خرچنگ هه‌له در صدر فهرست قرار دارد. محلهٔ قدیمی و رواق‌دار هایکو، که بخشی از آن با پولی ساخته شد که از نان‌یانگ به وطن فرستاده می‌شد، نشان می‌دهد که جزیره و مهاجرانش تا چه اندازه به هم پیوسته مانده‌اند.