اروتیک گلدی

گلدی را با یک شهر رودخانه‌ای و یک دودمان می‌شناسند. مرکز آنان آفگوی است، حدود سی کیلومتر دورتر از موگادیشو به سمت درون خشکی، جایی که رود شبیلی از برخی از بهترین زمین‌های کشاورزی سومالی می‌گذرد. نزدیک به دو قرن، سلطنت گلدی که به دست تبار گوبرون اداره می‌شد، آن زمین‌های کشاورزی را به قدرتی منطقه‌ای بدل کرد. در جنوب سومالی، این نام هنوز همان تاریخ را با خود دارد.

از نظر تبار، گلدی‌ها به شاخه دیجیل از خانواده قبیله‌ای دیجیل و میریفله تعلق دارند که اغلب رهانوین نامیده می‌شود. این امر آنان را از قبایل دامدار متمایز می‌کند، قبایلی که بیشترِ تصویر بیرونی از سومالی را شکل داده‌اند. سنت آنان یکجانشین و کشاورزی است. گفتارشان به سمت مای می‌گراید، زبانی کوشی از جنوب که آن‌قدر با سومالی معیار تفاوت دارد که شنوندگان شمالی را سردرگم می‌کند، هرچند بیشتر مردم آفگوی به آسانی میان این دو جابه‌جا می‌شوند. مانند تقریباً همه سومالیایی‌ها، آنان مسلمانان سنی مذهب شافعی‌اند و طریقه‌های صوفی بخشی از زندگی دینی محلی‌اند. فرمانروایان گوبرون بخشی از اقتدار خود را از شهرت به تقدس می‌گرفتند، نه فقط از زور.

سلطنت در حدود آغاز سده هجدهم شکل گرفت، هنگامی که ابراهیم عدیر، بنیان‌گذار گوبرون، چنگ حاکمان پیشین را بر شبیلی زیرین شکست. اوج آن در آغاز سده نوزدهم در دوران سلطان یوسف محمود بود که راه‌های کاروانی را کنترل می‌کرد که عاج و غله را از درون سرزمین به بندرهای بنادیر، یعنی موگادیشو، مرکه و براوه، می‌بردند. در سال 1843 نیروهای گلدی جنبش مذهبی تندروی را که در بردیر مستقر بود سرکوب کردند و در نتیجه یوسف قدرتمندترین چهره جنوب شد. بیشتر ثروت از مزارع کنار رودخانه‌ای می‌آمد که کارگرانِ به بردگی گرفته‌شده در آن کار می‌کردند و تاریخ منطقه این را پنهان نمی‌کند. گسترش استعماری ایتالیا در اواخر سده نوزدهم به استقلال سلطنت پایان داد.

شناخته‌شده‌ترین رسم گلدی‌ها ایستونکا است، نبردی آیینی با چوب که در آفگوی برای گرامیداشت سال نوی خورشیدی سومالی برگزار می‌شود. جوانانِ دو طرف رقیب، با عصاهای چوبی و در برابر جمعیت انبوه، روبه‌روی هم می‌ایستند. این نبردی کنترل‌شده است: راهی برای تخلیه رقابت‌ها در چارچوب قواعد و در حضور شاهدان. دوران جدید بر آفگوی سخت گذشته است. در سال‌های 2007 و 2008 جاده منتهی به موگادیشو به یکی از بزرگ‌ترین اردوگاه‌های آوارگان در جهان بدل شد و گروه‌های مسلح تا زمانی که نیروهای دولت سومالی و اتحادیه آفریقا آن را در سال 2012 پس گرفتند، شهر را در اختیار داشتند. کشاورزان گلدی همچنان بر همان کرانه‌های رود کار می‌کنند که سلطانانشان زمانی از آن مالیات می‌گرفتند.