اروتیک فونج

فونج‌ها سلسله‌ای بودند که به مردمی تبدیل شدند. در سال ۱۵۰۴ رهبری که به نام عماره دنقس یاد می‌شود، نیل میانی را از آخرین پادشاهان مسیحی علوه گرفت، کسانی که پایتختشان سوبا قرن‌ها بر محل تلاقی دو نیل مسلط بود، و در سنار بر نیل آبی دولتی بنا کرد که سه قرن مرکز آنچه امروز سودان است را اداره می‌کرد. رعایایش آن را سلطنت نیل آبی می‌نامیدند. اینکه خود فونج‌ها از کجا آمده‌اند هنوز محل بحث است: گله‌داران اهل نیل سفید، یا اشرافیت نوبیایی با نامی تازه، یا مهاجرانی از جنوب دورتر. سلاطین این پرسش را به شیوه خود بستند و ادعای نسب به امویان کردند؛ ادعایی که درباره اصل آنان کمتر می‌گوید تا درباره آنچه یک تاج و تخت مسلمان لازم داشت تا در قاهره و مکه جدی گرفته شود. اسلام نخست به‌عنوان دین دربار به سنار رسید و سپس از طریق درویشان سیاح، یعنی فقرا، به بیرون گسترش یافت؛ کسانی که زمین و معافیت مالیاتی گرفتند و مدارس رودخانه‌ای برپا کردند. قادریه زود ریشه دواند و خانقاه صوفی به واحد عادی زندگی دینی در سراسر الجزیره بدل شد، و تا حد زیادی هنوز همان است.

زیر لایه اسلامی، پادشاهی همچنان کهن ماند. سلطان از مردم جدا نگه داشته می‌شد و به‌ندرت دیده می‌شد، و جیمز بروس که در ۱۷۷۲ به سنار رسید، شورایی از اشراف را توصیف کرد که قدرت داشت با رأی‌گیری پادشاه را به مرگ محکوم کند. فونج‌ها در دهه ۱۵۸۰ پیشروی عثمانی‌ها را در امتداد نیل متوقف کردند و مرز را نزدیک آبشار سوم منجمد نمودند، در تپه‌های شرقی جنگ‌های طولانی با اتیوپی داشتند، و سپس دولت را از درون از دست دادند: در ۱۷۶۲ محمد ابو لیکیلیک، فرمانده‌ای از حماج اهل مرزهای دورافتاده، خود را نایب‌السلطنه کرد و سلاطین را به صورت زینت‌هایی بر جای گذاشت. شصت سال بعد، ارتش مصری اسماعیل پاشا وارد سنار شد و بادی هفتم بدون جنگ آن را تسلیم کرد. آنچه بعد بر سر این نام آمد بخش عجیب ماجراست. خاندان‌های حاکم قدیمی در جمعیت عربی‌زبان کرانه‌های رودخانه حل شدند و دیگر مردمی جداگانه نبودند، در حالی که این برچسب به سمت جنوب سفر کرد. امروز در ایالت نیل آبی، فونج جماعات برتا، گوموز، اودوک و حماج را در تپه‌ها و مرز اتیوپی در بر می‌گیرد؛ مردمانی که سلطنت زمانی به آنان یورش می‌برد، به زبان‌های نیلی‌صحرایی سخن می‌گویند و کهن‌تر از اسلام را در کنار آن نگه داشته‌اند. این نامی جغرافیایی است که کار تبارنامه‌ای انجام می‌دهد.